MUSTAQIL ISH

KIRISH Qadimgi Sharq sivilizatsiyalari insoniyat tafakkurining dastlabki va eng muhim bosqichlaridan biri sifatida falsafiy fikr taraqqiyotiga beqiyos hissa qo'shgan. Ushbu davr Sharq mintaqasining o'ziga xos madaniy, diniy va ijtimoiy sharoitlari ostida shakllangan noyob falsafiy tizimlarni yaratdi. Bugungi kunda ham, globalizm va texnologik taraqqiyot sharoitida, insoniyatning ma'naviy-axloqiy qadriyatlarga bo'lgan ehtiyoji ortib borayotgan bir paytda, qadimgi Sharq falsafasini o'rganish alohida dolzarblik kasb etadi. Uning nafaqat tarixiy ahamiyati, balki zamonaviy dunyo muammolariga yechim topishdagi potentsiali ham tobora ko'zga tashlanmoqda. Sharq falsafasi, ayniqsa uning etik, estetik va gnoseologik jihatlari, shaxsning ichki dunyosi, jamiyatdagi o'rni va koinot bilan aloqasi haqidagi chuqur mushohadalari bilan insoniyatga o'z-o'zini anglash, ma'rifatli va tinchlikparvar jamiyat qurish yo'lida muhim yo'nalishlar beradi. Bundan tashqari, uning g'arb falsafasiga ko'rsatgan ta'siri va madaniyatlararo muloqotdagi o'rni ham ushbu mavzuni yanada muhimroq qiladi. Qadimgi Sharqda falsafiy taraqqiyotni chuqur o'rganishga bo'lgan talab, bir tomondan, tarixiy manbalarning turli xil talqinlari, ikkinchi tomondan, hozirgi zamon insonining ma'naviy qidiruvlari bilan bog'liq. Ushbu sohada olib borilgan tadqiqotlar ko'pincha alohida mamlakatlar yoki ayrim falsafiy maktablar doirasida cheklanib qolgan. Shu sababli, qadimgi Sharq falsafasining keng qamrovli, qiyosiy tahlili va uning global falsafiy merosdagi o'rnini belgilash masalasi dolzarb muammo bo'lib qolmoqda. Mazkur tadqiqotning maqsadi qadimgi Sharq sivilizatsiyalari (Misr, Mesopotamiya, Hindiston, Xitoy va boshqalar) doirasida falsafiy fikr taraqqiyotining asosiy bosqichlarini, shakllanish sharoitlarini, o'ziga xos xususiyatlarini va ularning o'zaro ta'sirini kompleks tahlil qilishdan iborat. Bu tadqiqot nafaqat tarixiy voqelikni yoritadi, balki ushbu falsafiy tizimlarning zamonaviy tafakkur uchun ahamiyatini ham och ...