MUSTAQIL ISH

KIRISH Iqtisodiyot fanining markaziy tushunchalaridan biri bo'lgan "qiymat" kategoriyasi insoniyat sivilizatsiyasi davomida doimiy tadqiqotlar obyekti bo'lib kelgan. Har qanday mahsulot yoki xizmatning qiymati uning iqtisodiy munosabatlardagi o'rnini belgilovchi asosiy omil hisoblanadi. Bugungi globallashgan va shiddatli raqobat sharoitida korxonalar, davlatlar va hattoki shaxslar uchun ham qiymatning mohiyatini, uning shakllanish mexanizmlarini va o'zgarish sabablarini chuqur tushunish har qachongidan ham dolzarbdir. Resurslarning cheklanganligi, texnologik inqiloblar va iste'molchilar xulq-atvoridagi o'zgarishlar fonida qiymatning miqdorini aniq belgilash va unga ta'sir etuvchi omillarni kompleks tahlil qilish iqtisodiy barqarorlikni ta'minlash, samarali boshqaruv qarorlarini qabul qilish va raqobat ustunligini saqlash uchun fundamental ahamiyat kasb etadi. Ayniqsa, bozor iqtisodiyoti sharoitida, narx belgilash, investitsiya qarorlarini qabul qilish, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish va makroiqtisodiy siyosatlarni ishlab chiqishda qiymatning miqdoriy ifodasi va uning determinatlari haqidagi bilimlar hal qiluvchi rol o'ynaydi. Shu sababli, ushbu mavzu nafaqat nazariy iqtisodiyot uchun, balki amaliy iqtisodiy faoliyat subyektlari uchun ham juda katta amaliy ahamiyatga ega. [rasm]} Iqtisodiyot nazariyasida qiymatning kelib chiqishi va miqdori bo'yicha turli maktablar va yondashuvlar mavjud bo'lib, ular uzoq vaqtdan beri munozaralarga sabab bo'lib keladi. Klassik iqtisodiyot qiymatni asosan mehnat bilan bog'lasa, neoklassik yondashuv chegaraviy naflilikka urg'u beradi. Zamonaviy iqtisodiyotda esa qiymatga nafaqat mehnat va naflilik, balki boshqa ko'plab omillar, jumladan, taklif va talab, ishlab chiqarish xarajatlari, raqobat, texnologiya, bozor tuzilishi, ijtimoiy-madaniy omillar va hattoki psixologik aspektlar ham ta'sir qilishi e'tirof etiladi. Biroq, ushbu omillarning qiymat miqdoriga ta'sirining o'ziga xos mexanizmlari, ularning o'zaro bog'liqligi va um ...