MUSTAQIL ISH

KIRISH Qoʻqon xonligi tarixi Oʻzbekiston davlatchiligi va harbiy sanʼati taraqqiyotini oʻrganishda alohida oʻrin tutadi. Xonlikning shakllanishi, rivojlanishi va tanazzulga uchrash jarayonlari, ayniqsa, uning kuchli va zamonaviy harbiy tizimga ega boʻlishi bilan uzviy bogʻliqdir. Qariyb bir yarim asr davomida mintaqada hukmronlik qilgan bu davlatning harbiy salohiyati, armiyasining tuzilishi, taktikasi va strategiyasi nafaqat mintaqaviy siyosiy vaziyatga, balki qoʻshni davlatlarning harbiy tizimlariga ham taʼsir koʻrsatgan. Bugungi kunda Oʻzbekiston Respublikasining suvereniteti va mudofaa qudratini mustahkamlash yoʻlida olib borilayotgan islohotlar jarayonida oʻtmishdagi harbiy tajribalarni, jumladan, Qoʻqon xonligi kabi muhim davlatlarning harbiy tizimlarini chuqur oʻrganish muhim ilmiy va amaliy ahamiyat kasb etadi. Bu esa oʻz navbatida, milliy harbiy tafakkurni boyitishga, strategik fikrlashni shakllantirishga va strategik xatarlarga qarshi samarali kurashish usullarini ishlab chiqishga xizmat qiladi. Mavzuning dolzarbligi shuni taqazo etadiki, Qoʻqon xonligi harbiy ishi oʻz davrining ilgʻor yutuqlarini oʻzida mujassam etgan boʻlishiga qaramay, hali ham tadqiqotchilar tomonidan toʻliq va har tomonlama oʻrganilmagan. Xonlikning markazlashgan va markazlashmagan harbiy tizimlarining murakkab oʻzaro munosabatlari, harbiy xizmatning ijtimoiy-iqtisodiy asoslari, harbiy texnologiyalarning rivojlanishi va qoʻshinlarni boshqarish usullari kabi masalalar boʻyicha ilmiy izlanishlar yetarli darajada olib borilmagan. Xususan, Qoʻqon xonligining turli davrlardagi harbiy salohiyati, uning Oʻrta Osiyo, Rossiya imperiyasi va Xitoy singari yirik davlatlar bilan boʻlgan harbiy-siyosiy munosabatlari, shuningdek, qoʻshinlarning taktik va strategik tayyorgarligi hamda jangovar tajribasi tizimli ravishda tahlil qilinmagan. Shu bois, ushbu tadqiqotning asosiy maqsadi Qoʻqon xonligida harbiy ishning shakllanishi, rivojlanishi va uning davlat siyosatidagi oʻrni, qoʻshinlarning tuzilishi ...