MUSTAQIL ISH

KIRISH Iqtisodiy sub'ektlarning moliyaviy-xo'jalik faoliyatida rentabellik ko'rsatkichlari har doim markaziy o'rinni egallab kelgan. Bozor munosabatlari sharoitida, samaradorlik va raqobatbardoshlik har bir korxonaning barqaror rivojlanishining asosiy shartlaridan biri hisoblanadi. Rentabellik nafaqat korxonaning investitsiya jozibadorligini aks ettiruvchi ko'rsatkich, balki uning resurslardan qay darajada oqilona foydalanayotgani, ishlab chiqarish xarajatlarini samarali boshqara olishi va mahsulot sotishdan kutilgan foydani olish qobiliyatini ham ifodalaydi. Jahon iqtisodiyotidagi globallashuv jarayonlari, texnologik inqilob, raqamlashtirishning kengayishi, shuningdek, bozorlardagi o'zgaruvchanlik va noaniqlik kabi zamonaviy tendensiyalar korxonalar uchun rentabellikni ta'minlash va oshirish vazifasini yanada dolzarb va murakkab qilib qo'ymoqda. O'zbekistonda amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlar, bozor iqtisodiyotiga o'tish va tadbirkorlikni qo'llab-quvvatlash siyosati korxonalarning moliyaviy mustaqilligi va samaradorligini oshirishni talab etadi. Shu bois, rentabellik darajasini chuqur tahlil qilish, unga ta'sir etuvchi omillarni aniqlash va ularning ta'sirini miqdoriy baholash bugungi kunda har qanday iqtisodiy faoliyat tahlili sohasidagi tadqiqotlar uchun muhim ahamiyat kasb etadi. Bu nafaqat alohida korxonalarning barqarorligini ta'minlashga, balki mamlakatning umumiy iqtisodiy o'sishiga ham xizmat qiladi. [rasm]} Rentabellik, korxonaning faoliyati samaradorligining integral ko'rsatkichi bo'lishiga qaramay, ko'pincha uning darajasining o'zgarish sabablari yuzaki tahlil qilinadi. Ko'plab korxonalarda rentabellikning pasayishi yoki yetarli darajada oshmasligi kuzatiladi, biroq bu holatning tub sabablari, ya'ni unga ta'sir etuvchi ichki va tashqi omillarning o'zaro murakkab aloqalari va ularning ta'sir kuchi aniq belgilanmaydi. Natijada, boshqaruv qarorlari ko'pincha empirik taxminlarga asoslanib qoladi, bu esa resurslarning samarasiz taqsimlanishiga va k ...