MUSTAQIL ISH

KIRISH Hozirgi kunda jamiyatning har tomonlama rivojlanishi va inson omilining o‘sib borayotgan ahamiyati falsafiy tafakkurning dolzarbligini yanada oshirmoqda. Ayniqsa, axloqiy me’yorlar, ma’naviy qadriyatlar va insonning o‘zini anglashga intilishi bilan bog‘liq masalalar global miqyosda muhim ahamiyat kasb etmoqda. Qadimgi Rim stoitsizm falsafasining yetuk namoyandasi bo‘lmish Senekaning Lutsiliyga yo‘llagan axloqiy xatlari ushbu murakkab va abadiy mavzularni chuqur tahlil qilish uchun noyob imkoniyat yaratadi. Bu asar nafaqat o‘z davrining, balki hozirgi zamon kishisining ham duch keladigan ruhiy va ma’naviy muammolariga echim izlashda qimmatli manba hisoblanadi. Seneka hayotiy falsafasining mohiyatini, insonning baxt-saodatga erishish yo‘llarini, axloqiy mukammallikka intilishning ahamiyatini o‘zining teran mulohazalari orqali ochib beradi. Shuning uchun ushbu asarni chuqur o‘rganish va uning zamonaviy hayotimizdagi o‘rnini belgilash bugungi kun falsafa fanining muhim vazifalaridan biridir. Ushbu tadqiqotda Senekaning «Lutsiliyga axloqiy xatlari» asari negizida insonning ichki dunyosini, uning axloqiy komillikka erishish yo‘lidagi kurashini, hayotiy duch keladigan sinovlar qarshisidagi mustahkamligini ta’minlovchi falsafiy tamoyillarni tahlil qilish asosiy muammo sifatida qo‘yiladi. Zamonaviy inson ko‘pincha tashqi dunyoning tez o‘zgaruvchan manzaralari, moddiy boylikka intilishlar va ruhiy tushkunlik girdobida o‘zining ichki «men»ini yo‘qotib qo‘yadi. Bunday sharoitda Senekaning o‘zini nazorat qilish, hissiyotlarni jilovlash, fazilatli hayot kechirish va haqiqiy ozodlikka erishish haqidagi o‘gitlari alohida ahamiyat kasb etadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi – Senekaning «Lutsiliyga axloqiy xatlari» asarida ilgari surilgan falsafiy g‘oyalarni, xususan, stoik axloqning asosiy qoidalarini tahlil qilish, ularning inson ruhiyati va ijtimoiy hayotdagi o‘rnini ochib berish va bu g‘oyalarning hozirgi davr kishisiga ta’sirini baholashdan iboratdir. Mazkur tadqiqotning a ...