MUSTAQIL ISH

KIRISH Soliq qarzi muammosi har qanday davlatning moliyaviy barqarorligi va iqtisodiy rivojlanishi uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘lgan dolzarb masalalardan biridir. Global iqtisodiyotda, ayniqsa, turli makroiqtisodiy shoklar, pandemiyalar va geosiyosiy keskinliklar sharoitida davlat budjetiga tushumlar barqarorligini ta’minlash yanada murakkablashmoqda. O‘zbekiston sharoitida ham iqtisodiyotni modernizatsiya qilish, investitsion muhitni yaxshilash va ijtimoiy dasturlarni moliyalashtirish zarurati soliq tushumlarining to‘liq va o‘z vaqtida yig‘ilishini taqozo etadi. Soliq qarzining paydo bo‘lishi nafaqat davlat budjetining kamomadiga olib keladi, balki biznes muhitiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi, korxonalar o‘rtasidagi raqobatni buzadi, chunki ayrim sub’ektlar soliq majburiyatlaridan qochish orqali nohaq ustunlikka ega bo‘lishi mumkin. Bu holat, o‘z navbatida, iqtisodiy faoliyatning shaffofligini pasaytirib, yashirin iqtisodiyotning kengayishiga zamin yaratadi. Shuningdek, soliq qarzining ortishi jamiyatda adolat tamoyillariga putur yetkazadi, chunki halol soliq to‘lovchilar zimmasiga ko‘proq yuk tushadi. Ushbu masala davlatning ijtimoiy-iqtisodiy siyosati samaradorligini baholashda asosiy ko‘rsatkichlardan biri bo‘lib xizmat qiladi va uning uzoq muddatli barqarorligini belgilaydi. Shuning uchun, soliq qarzining sabablarini chuqur o‘rganish va uni kamaytirish mexanizmlarini ishlab chiqish zamonaviy iqtisodiy siyosatning ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Muammoning qo‘yilishi shundan iboratki, soliq qarzi fenomeni nafaqat moliyaviy muammo, balki iqtisodiy, huquqiy, ma’muriy va hatto ijtimoiy omillarning o‘zaro murakkab ta’siridan kelib chiqadigan tizimli hodisadir. Ushbu qarzning miqyosi va paydo bo‘lish sabablari mamlakatning iqtisodiy rivojlanish darajasi, soliq qonunchiligining samaradorligi, soliq ma’muriyatchiligining sifati, shuningdek, biznes sub’ektlarining moliyaviy holati va soliq madaniyatiga bog‘liq. Mavjud nazariy va amaliy yondashuvlarga qar ...