Mustaqil Ish
📖 15 sahifa

O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI

OLIY TA'LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI

TOSHKENT DAVLAT IQTISODIYOT UNIVERSITETI

AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FAKULTETI

AXBOROT TIZIMLARI KAFEDRASI

"MA'LUMOTLAR BAZASI"

fanidan

SQL tilida standart va agregat funksiyalar

mavzusida

MUSTAQIL ISH

Bajardi: 404-20 guruh talabasi

Abdullayev Sardor Akmalovich

Qabul qildi: Karimova Nilufar Baxtiyorovna

Toshkent - 2026

1-sahifa
📄 2-sahifa: Reja va Kirish

REJA:

  1. SQL funksiyalari tasnifi: Standart (bir qatorli) va Agregat (ko'p qatorli) funksiyalarning umumiy ta'rifi va farqlari.
  2. Standart funksiyalar: Matnli, Sonli, Sana-vaqt va Boshqa (NVL, COALESCE, DECODE, CASE) funksiyalarning sintaksisi va ishlatilishiga misollar.
  3. Agregat funksiyalar: COUNT, SUM, AVG, MIN, MAX funksiyalarining sintaksisi, ularning GROUP BY va HAVING bandlari bilan birgalikda qo'llanilishi.
  4. Funksiyalarni birgalikda ishlatish: Standart va agregat funksiyalarni ichma-ich (nested) yoki bir so'rovda aralashtirib ishlatishning amaliy misollari.
  5. Funksiyalardan optimallashtirish va samaradorlikni oshirishda foydalanish: Indekslar bilan ishlash, so'rovlarni soddalashtirish va ma'lumotlarni qayta ishlash tezligini oshirish.

KIRISH

KIRISH Ma'lumotlar bazalarini boshqarish tizimlari (MBBT) bugungi raqamli asrda har qanday tashkilotning ajralmas qismi hisoblanadi. Ma'lumotlarning hajmi va murakkabligi eksponensial ravishda o'sib borayotgan bir sharoitda, ularni samarali boshqarish, tahlil qilish va undan tegishli xulosalar chiqarish hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. An'anaviy fayl tizimlaridan farqli o'laroq, MBBTlar ma'lumotlarni tartibli, izchil va ishonchli tarzda saqlash, qayta ishlash hamda ularga tezkor kirishni ta'minlaydi. Ayniqsa, korporativ sektor, davlat boshqaruvi, ilmiy tadqiqotlar va elektron tijorat kabi sohalarda ma'lumotlarning to'g'ri boshqaruvi strategik ahamiyatga ega. SQL (Structured Query Language) tili ma'lumotlar bazalari bilan o'zaro aloqa qilishning universal vositasi bo'lib, uning yordamida ma'lumotlarni yaratish, o'zgartirish, o'chirish va ayniqsa, murakkab so'rovlar orqali ularni tahlil qilish imkoniyati mavjud. SQL funksiyalari ma'lumotlarni qayta ishlash jarayonini sezilarli darajada soddalashtiradi va tezlashtiradi, bu esa bugungi kunda ma'lumotlarga asoslangan qaror qabul qilish tezligini oshirishda asosiy omil bo'lib xizmat qiladi. Ushbu tilning standart va agregat funksiyalari ma'lumotlarni umumlashtirish, tahlil qilish va ulardan samarali foydalanishda muhim rol o'ynaydi. Ma'lumotlar bazalarini boshqarishda SQL funksiyalaridan samarali foydalanish ko'pincha muayyan qiyinchiliklar bilan bog'liq bo'lishi mumkin. Katta hajmdagi ma'lumotlar to'plamlarida kerakli ma'lumotni tez va aniq topish, ularni guruhlash, umumlashtirish hamda hisoblash natijalarini olish uchun samarali so'rovlar tuzish doimiy muammo hisoblanadi. Xususan, murakkab hisobotlar tuzish, tendensiyalarni aniqlash, anomaliyalarni topish va biznes ko'rsatkichlarini tahlil qilishda standart va agregat funksiyalarning to'g'ri qo'llanilishi fundamental ahamiyatga ega. Ba'zi foydalanuvchilar va dasturchilar ushbu funksiyalarning barcha imkoniyatlaridan to'liq foydalana olmaydilar, bu esa ma'lumotlar baza ...

Davomini ko'rish uchun ro'yxatdan o'ting

To'liq hujjatni Word formatida yuklab olish yoki o'zingizga mos variantini yaratish uchun bepul ro'yxatdan o'ting.

Do'stlar bilan ulashish:

Mavzuga doir boshqa ishlar

15 b
16/02/2026
PostGis ma'lumotlar bazasida so'rovnomalarni tahlil qilish
Geoaxborot tizimlari
20 b
23/01/2026
Axborot tizimlarida ma'lumotlar bazasini boshqarish
Raqamli Iqtisodiyot va Axborot Texnologiyalari
30 b
18/01/2026
Maktab o'quvchilari ma'lumotlarini boshqarish tizimi
Ma'lumotlar bazasi
SQL tilida standart va agregat funksiyalar - MA'LUMOTLAR BAZASI | Mustaqil Ish Generator