MUSTAQIL ISH

KIRISH O'zbek adabiy tanqidi mustaqillik yillarida o'ziga xos taraqqiyot yo'lini bosib o'tdi. Bu davrda milliy adabiyotimizning yangi qirralari ochilib, estetik qadriyatlar tizimida muhim o'zgarishlar yuz berdi. Adabiy tanqid esa har qanday adabiy jarayonning ajralmas qismi sifatida ushbu o'zgarishlarni aks ettiruvchi, yo'naltiruvchi va baholovchi asosiy kuch bo'lib xizmat qiladi. Davriy nashrlar, xususan, nufuzli jurnallar adabiy tanqidning rivojlanishida, uning nazariy-metodologik asoslarini shakllantirishda muhim rol o'ynagan. "Tafakkur" jurnali o'zbek ziyolilari uchun mustaqillik davrining ilk yillaridanoq intellektual va ma'rifiy minbar vazifasini o'tab kelmoqda. Uning sahifalarida chop etilgan adabiy taqrizlar nafaqat o'sha davr adabiy manzarasini, balki estetik mezonlar, tanqidiy tafakkurning o'ziga xos xususiyatlari va g'oyaviy yo'nalishlarini ham yaqqol namoyish etadi. Mazkur taqrizlar orqali adabiyotning ijtimoiy-madaniy hayotdagi o'rni, yangi asarlarning qabul qilinishi va ularga berilgan baholar tahlil etiladi. Shu bois, "Tafakkur" jurnali taqrizlarining chuqur va tizimli tahlili o'zbek adabiy tanqidining tarixini, uning taraqqiyot bosqichlarini, shakllanish omillarini va zamonaviy tendensiyalarini tushunish uchun nihoyatda dolzarb ahamiyat kasb etadi. Bu, shuningdek, milliy adabiy tanqidchilikning boy merosini o'rganish va kelajak avlodlar uchun qimmatli ma'lumotlar bazasini yaratishga ham xizmat qiladi. "Tafakkur" jurnali o'zbek adabiy tanqidchiligining muhim manbai bo'lishiga qaramay, uning sahifalarida chop etilgan adabiy taqrizlarning kompleks, tizimli va ilmiy tahlili to'liq amalga oshirilmagan. Umumiy adabiy jarayonlarni o'rganuvchi ishlarda ayrim taqrizlarga murojaat etilgan bo'lsa-da, jurnalning taqrizchilik faoliyatini to'liq qamrab oluvchi, uning uslubiy xususiyatlarini, mavzu doirasini va adabiyotshunoslikdagi o'rnini belgilovchi maxsus tadqiqotlar deyarli yo'q. Bu holat o'zbek adabiy tanqidining mustaqillik davri tarixidagi muhim bir bo'lag ...