MUSTAQIL ISH

KIRISH Bugungi globallashuv davrida jamiyatda ro'y berayotgan murakkab ijtimoiy-iqtisodiy va texnologik o'zgarishlar shaxsdan yanada moslashuvchanlik, ijodkorlik va tanqidiy yondashuvni talab qilmoqda. Aytish joizki, XXI asr ko'nikmalarini egallash va hayotiy muvaffaqiyatga erishishda tafakkur hamda muammoli fikrlash kabi kognitiv jarayonlarning ahamiyati beqiyosdir. Ta'lim tizimining asosiy vazifalaridan biri aynan shunday fikrlash qobiliyatlarini shakllantirish va rivojlantirishdan iborat. Axborot oqimi shiddat bilan ortib borayotgan bir sharoitda, shaxsni tayyor bilimlar bilan yuklashdan ko'ra, unga bilim olish, tahlil qilish, muammolarni aniqlash va ularga samarali yechim topish ko'nikmalarini o'rgatish ustuvor ahamiyat kasb etmoqda. Bu esa pedagogika fani oldiga tafakkur shakllari va muammoli vaziyatlarni hal qilish mexanizmlarini chuqur o'rganish vazifasini qo'yadi. Ayniqsa, ta'lim jarayonida o'quvchi-talabalarda mantiqiy, tanqidiy, ijodiy va tizimli fikrlashni rivojlantirishga qaratilgan pedagogik texnologiyalarni yaratish va amaliyotga joriy etish dolzarb ehtiyojga aylangan. Zero, kelajak avlodning intellektual salohiyati jamiyat taraqqiyotining asosiy kafolatidir. Tafakkur va muammoli fikrlashning pedagogik jarayondagi o'rni va roli bo'yicha olib borilgan tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, bu jarayonlar nafaqat o'quv materialini o'zlashtirish, balki mustaqil hayotiy vaziyatlarda to'g'ri qaror qabul qilish, yangiliklar yaratish va shaxsiy rivojlanish uchun ham fundamental ahamiyatga ega. Biroq, ta'lim amaliyotida ushbu ko'nikmalarni maqsadli rivojlantirishga qaratilgan metodik yondashuvlar yetarli darajada tizimlashtirilmaganligi, o'qituvchilarning mazkur yo'nalishdagi kompetensiyalari turli darajada ekanligi ko'zga tashlanadi. Shu sababli, mazkur tadqiqotning asosiy muammosi – ta'lim jarayonida tafakkurning turli shakllari va muammoli fikrlashni rivojlantirishning pedagogik-psixologik asoslarini chuqur o'rganish, ularning samaradorligini oshiruvchi metodik ta ...