MUSTAQIL ISH

KIRISH Inson psixikasining o'ziga xos xususiyatlarini tushunishga bo'lgan intilish azaldan psixologiyaning markaziy muammolaridan biri bo'lib kelgan. Shaxsning individual-tipologik xususiyatlari, xususan, temperament, bu borada muhim o'rin tutadi. Temperament – insonning tug'ma psixodinamik xususiyatlari yig'indisi bo'lib, uning asab tizimining faoliyati, reaksiyalarining tezligi, hissiy qo'zg'aluvchanligi va psixik jarayonlarning intensivligida namoyon bo'ladi. Ushbu tushuncha qadimgi falsafadan tortib, zamonaviy neyrofiziologik tadqiqotlargacha bo'lgan uzoq rivojlanish yo'lini bosib o'tgan. Bugungi kunda ham temperamentga oid tadqiqotlar o'z dolzarbligini yo'qotmagan, aksincha, shaxs psixologiyasini chuqur o'rganish, individual farqlarni tushunish va inson faoliyatining turli sohalarida ularni hisobga olish nuqtai nazaridan tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda. Mavzuning dolzarbligi shundaki, temperament insonning hayot davomidagi xulq-atvoriga, o'zlashtirish qobiliyatiga, kasb tanlashiga, shaxslararo munosabatlariga va stressga chidamliligiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. Zamonaviy dunyoda, shaxslararo munosabatlarning murakkablashuvi, ta'lim jarayonlarining individuallashuvi va kasbiy faoliyat talablarining oshishi fonida temperamentning xususiyatlarini bilish psixologlar, pedagoglar, sotsiologlar, kadrlar bo'yicha mutaxassislar va hattoki tibbiyot xodimlari uchun ham muhim ahamiyatga ega. Bolalarda temperament tiplarini aniqlash ularning ta'lim jarayonini optimallashtirishga, o'quv materialini o'zlashtirish usullarini moslashtirishga va ijtimoiy moslashuvini yaxshilashga yordam beradi. Kattalarda esa kasbiy faoliyatda muvaffaqiyatga erishish, jamoada sog'lom muhitni shakllantirish va stressli vaziyatlarda samarali xulq-atvor strategiyalarini ishlab chiqishda temperamentni hisobga olish muhim ahamiyat kasb etadi. Psixologik maslahat jarayonida ham temperament xususiyatlari mijozning muammolarini tushunish va unga individual yondashuvni ishlab chiqishda asosiy omil ...