MUSTAQIL ISH

KIRISH Temperatura, bosim va hajm tushunchalari fizika, kimyo va muhandislik kabi ko'plab fan sohalarining asosini tashkil etuvchi fundamental termodinamik parametrlardir. Ushbu tushunchalarni chuqur anglash moddalarning xatti-harakatlarini tushunish, texnologik jarayonlarni optimallashtirish va yangi materiallar yaratish uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega. Bugungi kunda, energiya samaradorligi va ekologik barqarorlik muammolari global miqyosda tobora dolzarb tus olayotgan bir sharoitda, mazkur parametrlar orasidagi bog'liqliklarni o'rganish va ularni samarali boshqarish yanada muhim ahamiyat kasb etmoqda. Masalan, issiqlik dvigatellari, sovutish tizimlari, kimyoviy reaktorlar va hatto ob-havo prognozini tuzish kabi sohalarda bu tushunchalarni aniq tushunishsiz biron bir muvaffaqiyatga erishib bo'lmaydi. Zamonaviy fanda va sanoatda yangi texnologiyalar yaratish va mavjudlarini takomillashtirish uchun bu asosiy termodinamik parametrlarni chuqur tahlil qilish zarurati har qachongidan ham oshib bormoqda. [rasm]} Shu nuqtai nazardan, ushbu mustaqil ishning asosiy muammosi — temperatura, bosim va hajm o'rtasidagi murakkab bog'liqliklarni tizimli ravishda tahlil qilish va ularning real fizik jarayonlardagi o'zaro ta'sirini ochib berishdan iborat. Ushbu tadqiqotning maqsadi termodinamik tizimlarning xatti-harakatlarini tushunish uchun fundamental baza yaratish, shu orqali turli amaliy muammolarni hal qilishda qo'llanilishi mumkin bo'lgan nazariy va eksperimental yondashuvlarni o'rganishdir. Xususan, ideal va real gazlar modelida bu parametrlarning o'zaro aloqasini, faza o'tishlaridagi rolini va turli texnologik qurilmalardagi ahamiyatini atroflicha ko'rib chiqish maqsad qilingan. Belgilangan maqsadga erishish uchun bir qator vazifalar qo'yiladi. Birinchidan, temperatura, bosim va hajmning asosiy fizik ta'riflari va ularni o'lchash usullari tahlil qilinadi. Ikkinchidan, ideal va real gazlar uchun holat tenglamalari, jumladan, Klapeyron-Mendeleev tenglamasi va Van-der-Vaal ...