MUSTAQIL ISH

KIRISH Turkistonda sovet hukumatining o'rnatilishi va mustahkamlanishi (1917-1924-yillar) mavzusi O'zbek davlatchiligi tarixida markaziy o'rinni egallab, bugungi kunda ham o'z dolzarbligini yo'qotmagan. Zero, ushbu davr voqealari nafaqat mintaqaning siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy rivojlanishiga chuqur ta'sir ko'rsatgan, balki zamonaviy O'zbekiston davlatining shakllanishiga ham zamin yaratgan murakkab jarayonlarni o'z ichiga oladi. Oktabr to'ntarishi natijasida chor Rossiyasi imperiyasining parchalanib ketishi va uning o'rniga yangi siyosiy tuzum – sovet hokimiyatining tashkil topishi Turkiston kabi chekka mintaqalarda ham keskin o'zgarishlarga sabab bo'ldi. Ushbu davrdagi siyosiy kurashlar, ideologik qarama-qarshiliklar, mahalliy aholining sovet siyosatiga munosabati, mintaqaviy o'ziga xoslikning hisobga olinmaganligi oqibatlari bugungi kunda ham tarixiy xotira va milliy o'zlikni anglash nuqtai nazaridan muhim ahamiyat kasb etadi. Mustaqil O'zbekistonning davlat qurilishi va uning milliy g'oyasini shakllantirish jarayonida o'tmish saboqlarini tahlil qilish, xususan, sovet davrining ilk bosqichlaridagi murakkab tajribani chuqur o'rganish, kelajak avlodlarga to'g'ri tarixiy baho berish imkonini beradi. Shuningdek, xalqaro maydondagi globallashuv jarayonlari va yangi geosiyosiy vaziyatda mintaqaviy barqarorlikni ta'minlashda tarixiy omillarni hisobga olish ushbu mavzuning zamonaviy dolzarbligini yanada oshiradi. Ushbu tadqiqotning asosiy muammosi Turkiston mintaqasida sovet hokimiyatining o'rnatilish jarayonlari, ushbu jarayonda mahalliy siyosiy kuchlar, jadidlar harakati, ulamolar va qatlamlar o'rtasidagi munosabatlar, qarshilik harakatlari va sovet tuzumining dastlabki siyosatining oqibatlari kabi masalalarni atroflicha tahlil qilishdan iborat. Bu davrga oid manbalar va adabiyotlarda turli xil qarashlar mavjudligi, ba'zan esa bir yoqlama yondashuvlar uchrayotgani ushbu muammoni yanada murakkablashtiradi. Tadqiqotning maqsadi esa 1917-1924-yillar oralig'ida ...