MUSTAQIL ISH

KIRISH Bugungi globalashuv sharoitida madaniyatlararo muloqot va axborot almashinuvi jadallashib borayotgan bir paytda, turli uslublardagi matnlarni tahlil qilish, tarjima qilish va ularni qayta yaratish (retranslation) jarayonlarining o'rganilishi tilshunoslikning eng dolzarb masalalaridan biri bo'lib qolmoqda. O'zbek tili ham xalqaro muloqotda o'z o'rniga ega bo'lib, ilmiy, badiiy, publitsistik va rasmiy-idoraviy uslublardagi matnlarning to'g'ri va samarali tarzda tarjima qilinishi, ularning mazmuniy va uslubiy xususiyatlarini saqlab qolgan holda boshqa tillarga o'tkazilishi katta ahamiyat kasb etadi. Ayniqsa, zamonaviy axborot texnologiyalari rivojlangan bir davrda, matn tahlili usullarini takomillashtirish, tarjima nazariyasi va amaliyotini chuqur o'rganish, shuningdek, qayta tarjima jarayonlarining o'ziga xos jihatlarini ochib berish ilmiy jamoatchilik oldida turgan muhim vazifadir. Ushbu tadqiqot, aynan mana shu dolzarb masalalarni kompleks yondashuv asosida ko'rib chiqishga qaratilgan bo'lib, o'zbek tilidagi turli uslubdagi matnlarning tarjimashunoslikdagi o'rni va ahamiyatini keng qamrovli o'rganadi. Ushbu tadqiqotda qo'yilayotgan asosiy muammo shundaki, turli uslubdagi matnlarning tarjima jarayonida ularning lingvistik, pragmatik va madaniy xususiyatlarini saqlab qolgan holda ekvivalentlikka erishish doimiy ravishda murakkabliklar tug'diradi. Ba'zan, bir tildan boshqa tilga o'girilgan matn o'zining asl ma'no va hissiy yukini yo'qotishi mumkin, bu esa ayniqsa badiiy va publitsistik uslubdagi matnlarda yaqqol seziladi. Shuningdek, ilmiy va rasmiy-idoraviy uslubdagi matnlarning aniqligi va ixchamligini saqlagan holda tarjima qilish ham ma'lum bir qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi. Shu sababli, ushbu tadqiqotning maqsadi – o'zbek tilidagi turli uslubdagi matnlarni tarjima qilish jarayonida yuzaga keladigan nazariy va amaliy muammolarni aniqlash, ularni hal etish yo'llarini ko'rsatish, hamda matnning uslubiy o'ziga xosligini hisobga olgan holda samarali tarji ...