MUSTAQIL ISH

KIRISH Adabiy tanqid har qanday milliy adabiyotning rivojlanishida muhim o'rin tutadigan, uning nazariy asoslarini shakllantiradigan, badiiy jarayonlarga baho beradigan va ularni to'g'ri yo'naltiradigan, shuningdek, ijodiy izlanishlarga turtki beradigan kuchli mexanizm hisoblanadi. O'zbek adabiyoti tarixida ham tanqidchilik janri doimo yetakchi mavqega ega bo'lib kelgan. Ayniqsa, o'tgan asrning ikkinchi yarmi va hozirgi davrda adabiy tanqidning rivojlanishi, uning nazariy-metodologik asoslarining mustahkamlanishida taniqli adabiyotshunos va tanqidchilarning hissasi beqiyosdir. Ushbu zahmatkash ijodkorlar orasida U. Jo'raqulovning nomi va ilmiy-tanqidiy faoliyati alohida ajralib turadi. Uning adabiy tanqidga qo'shgan hissasi nafaqat o'z davri adabiy jarayonlarini tushunish, balki zamonaviy adabiyotshunoslik uchun ham fundamental ahamiyatga ega. Uning maqolalari o'zbek adabiyotining turli bosqichlaridagi badiiy tafakkur, estetik qadriyatlar va ijodiy izlanishlarni chuqur tahlil qilish imkonini beradi. Bugungi kunda milliy adabiy merosni qayta anglash, uni yangi ilmiy-nazariy asoslarda o'rganish dolzarb vazifa sanaladi. Shu nuqtai nazardan, U. Jo'raqulov kabi ijodkorlarning ilmiy tanqidiy maqolalarini har tomonlama va chuqur tahlil qilish, ularning adabiy tanqid taraqqiyotidagi o'rnini belgilash ilmiy hamda madaniy-ma'rifiy ahamiyat kasb etadi. Uning ijodiy merosini o'rganish o'zbek adabiy tanqidi tarixiga yangicha yondashuvlar ishlab chiqishga xizmat qiladi va adabiyotshunoslik fanini boyitadi. Shu bilan birga, U. Jo'raqulovning ilmiy tanqidiy maqolalari o'zbek adabiy tanqidi tarixi kontekstida yetarlicha tizimli va kompleks tarzda o'rganilmaganligi muammo sifatida ko'zga tashlanadi. Ko'plab mavjud tadqiqotlar uning ijodining ayrim jihatlariga yoki ma'lum bir davrga e'tibor qaratgan bo'lib, uning butun ilmiy-tanqidiy faoliyatini bir butunlikda, izchil tahlil qilishga qaratilgan fundamental ishlar kam. Uning tanqidiy metodologiyasi, nazariy prinsiplari, tahlil usullar ...