MUSTAQIL ISH

KIRISH Bugungi murakkab va globalashuv sharoitida insoniyat oldida turgan ma'naviy-axloqiy muammolarni hal etish, shaxs va jamiyat taraqqiyotini ta'minlash, milliy o'zlikni anglash va umuminsoniy qadriyatlarga sodiqlikni mustahkamlash masalasi har qachongidan ham dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. O'zbekistonning boy intellektual va ma'naviy merosini chuqur o'rganish, uning falsafiy-axloqiy asoslarini zamonaviy nuqtai nazardan qayta baholash orqali bugungi avlodni yuksak ma'naviyat va axloq ruhida tarbiyalash muhim vazifalardan biridir. Shu nuqtai nazardan, XV-XVI asrlarda yashab ijod etgan buyuk tarixchi, mutafakkir va olim G'iyosiddin ibn Humomiddin Muhammad Xondamirning (1473/76 – 1534 y.) “Makorum ul-axloq” asari alohida e'tiborga loyiqdir. Ushbu asar nafaqat o'z davrining axloqiy qadriyatlari, odob-ahloq me'yorlari va ijtimoiy-siyosiy munosabatlarini aks ettiruvchi qimmatli manba, balki unda ilgari surilgan falsafiy-axloqiy g'oyalar zamonaviy jamiyatda ham o'z ahamiyatini yo'qotmagan. Xondamirning ushbu asari, O'zbekistonda ma'naviy tiklanish jarayonida milliy qadriyatlarni qayta kashf etish, yoshlarning axloqiy tarbiyasini takomillashtirish hamda sharq falsafasining insonparvarlik tamoyillarini global miqyosda targ'ib qilish uchun mustahkam asos bo'lib xizmat qiladi. Uning davlat boshqaruvi, ijtimoiy adolat, insoniy fazilatlar va kamolotga intilish borasidagi qarashlari hozirgi kunda ham rahbarlar va oddiy fuqarolar uchun muhim yo'riqnoma bo'lishi mumkin. Ayniqsa, mutolaa madaniyati va ma'rifiy tafakkurni rivojlantirish zarurati ortib borayotgan bir davrda, “Makorum ul-axloq” kabi asarlarni chuqur tahlil qilish va ularning g'oyaviy potentsialini to'liq ochib berish ilmiy jamoatchilik oldida turgan ustuvor vazifalardan sanaladi. Shunga qaramasdan, Xondamirning "Makorum ul-axloq" asarining falsafiy-axloqiy jihatdan chuqur va har tomonlama tahlili, uning bugungi kundagi ma'naviy-axloqiy muammolarni hal etishdagi potentsiali yetarlicha o'rganilmagan. Ilmiy adabiyotla ...