MUSTAQIL ISH

KIRISH Insoniyat o'zining murakkab mavjudligini anglashga intilishi jarayonida va borliq hodisalarining uzluksiz o'zgarishini tushunishga harakat qilishida, vaqt tushunchasi markaziy o'rinni egallaydi. Vaqt nafaqat jismoniy hodisalarni tartibga soluvchi o'lchov birligi, balki falsafiy mushohadaning, ma'naviy izlanishlarning va madaniy tafakkurning asosiy toifasidir. Xronologiya, ya'ni vaqtni o'lchash, sanalash va hodisalarni vaqt ketma-ketligida joylashtirish ilmi aynan shu jihatdan beqiyos ahamiyatga ega. U bizga nafaqat o'tmishni qayta tiklash, balki hozirgi zamonni chuqurroq anglash va kelajakni taxmin qilish imkonini beradi. Bugungi globallashuv va axborot asrida tarixiy xotiraning ahamiyati ortib borayotgan bir sharoitda, aniq va ishonchli xronologik ma'lumotlarga ega bo'lish har qachongidan ham dolzarbdir. Zero, har qanday sivilizatsiya, madaniyat va xalq o'zining tarixiy ildizlarini, madaniy qadriyatlarini va ma'naviy merosini asrab-avaylash orqali o'zligini saqlaydi. Xronologiya fanlararo xususiyatga ega bo'lib, tarix, arxeologiya, astronomiya kabi tabiiy va ijtimoiy fanlar bilan birga, falsafa, ma'naviyat va mutolaa madaniyati kabi gumanitar sohalar uchun ham fundamental asos bo'lib xizmat qiladi. Falsafada vaqtning tabiati, sabab-oqibat bog'liqliklari va tarixiy jarayonlarning mazmuni kabi masalalar xronologiya yordamida chuqur tahlil qilinadi. Ma'naviyat sohasida esa, diniy va falsafiy ta'limotlarning, axloqiy me'yorlarning va ijtimoiy qadriyatlarning vaqt ichida qanday rivojlanganini tushunish uchun xronologiya zaruriy vositadir. Mutolaa madaniyati uchun xronologik savodxonlik matnlarni, ayniqsa tarixiy, falsafiy va diniy manbalarni to'g'ri sharhlash, ular orasidagi bog'liqliklarni anglash va soxta ma'lumotlarni ajrata olishda hal qiluvchi rol o'ynaydi. B.Xalmuradovning "Xronologiya va metrologiya" (2014) asari esa, bu murakkab sohaning asoslarini tizimli ravishda yoritib, o'zbek ilmiy adabiyotida muhim o'rin tutadi va mazkur mustaqil ish uchun mustahkam ...