MUSTAQIL ISH

KIRISH Yerning ichki tuzilishi va geosferalarning o'zaro aloqasi geografiya fanining eng fundamental va dolzarb tadqiqot yo'nalishlaridan biri hisoblanadi. Sayyoramizning chuqur qatlamlarida sodir bo'ladigan jarayonlar sirtda kuzatiladigan barcha geologik hodisalar, iqlim, relyef shakllanishi va hatto tirik organizmlarning tarqalishiga bevosita ta'sir ko'rsatadi. Ushbu murakkab tizimni tushunish, insoniyatning resurslardan oqilona foydalanishi, tabiiy ofatlarning oldini olishi va ekologik muvozanatni saqlashi uchun asosiy shartdir. Zamonaviy sharoitda, aholi sonining ortishi, industrial rivojlanish va texnologik inqiloblar tufayli Yerga bo'lgan antropogen ta'sir kuchaymoqda. Natijada, zilzilalar, vulqon otilishlari, toshqinlar va boshqa geodinamik hodisalarni oldindan bashorat qilish, ularning sabablarini chuqur tahlil qilish zarurati har qachongidan ham oshib bormoqda. Geologik qatlamlarning harakati, magmaning ko'tarilishi, litosfera plitalarining o'zaro to'qnashuvi va ajralishi kabi jarayonlar sirtda seysmik faollikni, tog' hosil bo'lishini va okean tubining kengayishini keltirib chiqaradi. Bu jarayonlar nafaqat Yerning yuzasini o'zgartiribgina qolmay, balki atmosfera, gidrosfera va biosfera bilan ham doimiy ravishda o'zaro ta'sirda bo'ladi. Masalan, vulqon otilishlari atmosferaga katta miqdorda chang va gazlarni chiqarib, iqlimga ta'sir qilsa, gidrotermal manbalar okean tubidagi hayot shakllari uchun ozuqa manbai bo'lib xizmat qiladi. Shuning uchun, Yerning ichki tuzilishini va uning geosferalar bilan bog'liqligini atroflicha o'rganish, bizning sayyoramizdagi barcha tabiiy jarayonlarning yagona, o'zaro bog'liq tizimini tushunish uchun kalit hisoblanadi. [rasm]} Ushbu tadqiqotning asosiy muammosi Yerning chuqur qatlamlari, ayniqsa mantiya va yadroda kechadigan murakkab fiziko-kimyoviy jarayonlarni to'liq tushunmaslik, shuningdek, ushbu jarayonlarning sirt geosferalariga (litosfera, atmosfera, gidrosfera, biosfera) ta'sir mexanizmlarini miqdoriy jihatdan aniq ba ...