MUSTAQIL ISH

KIRISH Bugungi kunda jahon iqtisodiyotining rivojlanishi, aholi turmush darajasining oshishi va transport infratuzilmasiga bo'lgan talabning ortishi avtomobil yo'llari qurilishi va ekspluatatsiyasiga jiddiy e'tibor qaratishni taqozo etmoqda. Avtomobil yo'llari mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotida muhim o'rin tutib, tovarlar va xizmatlar almashinuvini ta'minlash, hududlararo aloqalarni mustahkamlash hamda aholi harakatchanligini oshirishda asosiy vosita hisoblanadi. Shu sababli, yo'l-transport tizimining uzluksiz va xavfsiz faoliyat ko'rsatishi bevosita yo'l inshootlarining ishonchliligi va uzoq muddat xizmat qilishiga bog'liqdir. Ayniqsa, tog'li va qiyalik hududlardan o'tuvchi avtomobil yo'llarida yo'l poyi yonbag'irlarining turg'unligi masalasi dolzarb ahamiyat kasb etadi. Yonbag'irlarning beqarorligi, xususan, surilmalar, o'pirilishlar, eroziya va boshqa deformatsiyalar yo'lning shikastlanishiga, harakat xavfsizligining buzilishiga olib keladi va katta iqtisodiy yo'qotishlarga sabab bo'ladi. Iqlim o'zgarishlari, jumladan, kuchli yog'ingarchiliklar, zilzilalar va antropogen ta'sirlar yonbag'irlar turg'unligiga salbiy ta'sir ko'rsatuvchi omillar qatoriga kiradi. Shu bois, yo'l poyi yonbag'irlarining turg'unligini ta'minlash, ularning barqarorligini oshirish va xizmat muddatini uzaytirish maqsadida zamonaviy yechimlarni topish hamda amaliyotga tatbiq etish ustuvor vazifa hisoblanadi. Mazkur tadqiqot aynan shu yo'nalishda fundamental va amaliy ahamiyatga ega bo'lib, avtomobil yo'llari muhandisligi sohasida dolzarb muammoga yechim topishga qaratilgan. [rasm]} Avtomobil yo'llarini loyihalashda yo'l poyi yonbag'irlarining turg'unligini ta'minlash murakkab muhandislik masalasidir, chunki tuproqning geologik-geotexnik xususiyatlari, relyef, gidrogeologik sharoitlar va iqlimiy omillar o'zaro murakkab bog'liqlikda bo'ladi. Amaldagi normativ-texnik hujjatlar va loyihalashtirish usullari ba'zan mahalliy sharoitlar va yangi paydo bo'lgan muammolarni to'liq hisobga ol ...