MUSTAQIL ISH

KIRISH Zamonaviy jamiyatda inson faoliyatining har bir jabhasida qulaylik, samaradorlik va salomatlikni ta'minlash tobora dolzarb muammoga aylanmoqda. Ayniqsa, uzoq vaqt ishlaydigan yoki ta'lim olayotgan shaxslar uchun ish muhitining har bir elementi, jumladan, yorug'likning sifati va miqdori katta ahamiyat kasb etadi. Yorug'lik nafaqat ko'rish qobiliyatini ta'minlovchi fizik omil, balki inson psixofiziologik holatiga, kayfiyatiga, diqqatiga, hatto gormonal muvozanatiga ham bevosita ta'sir ko'rsatuvchi murakkab biologik va ijtimoiy fenomen hisoblanadi. Ergonomika fani aynan inson va uning ish muhiti o'rtasidagi o'zaro munosabatlarni optimallashtirishga qaratilgan bo'lib, yorug'likning gigiyenik jihatlari ushbu fanning markaziy tadqiqot ob'ektlaridan biridir. Yorug'lik sharoitlarining noto'g'ri tashkil etilishi ko'z charchoqlariga, bosh og'rig'iga, diqqatni jamlash qobiliyatining pasayishiga olib kelishi, oxir-oqibat ish samaradorligini tushirishi va uzoq muddatda ko'rish tizimi kasalliklarini keltirib chiqarishi mumkin. Shu sababli, yorug'likning gigiyenik me'yorlari, uning ish joylarida to'g'ri tashkil etilishi va inson salomatligiga ta'sirini har tomonlama o'rganish, zamonaviy ergonomik yechimlarni ishlab chiqish bugungi kunning eng muhim vazifalaridan biridir. [rasm]} Ushbu muammoning ildizlari insonning yorug'likka bo'lgan biologik ehtiyojidan kelib chiqadi. Tabiiy yorug'lik sharoitida millionlab yillar davomida evolyutsion tarzda shakllangan inson organizmi sun'iy yorug'likning intensiv va uzoq muddatli ta'siriga har doim ham moslasha olmaydi. Bu holat, ayniqsa, ofis binolari, sanoat korxonalari, ta'lim muassasalari kabi yopiq joylarda uzoq vaqt qoladigan shaxslar uchun dolzarbdir. Sun'iy yorug'likning sifati (spektral tarkibi, pulsatsiya ko'rsatkichi, yorug'lik darajasi), miqdori (yurug'lik kuchi, yoritilganlik) va yo'nalishi noto'g'ri tanlansa, bu ko'zning optik tizimiga haddan tashqari yuklama beradi, vizual charchoqni oshiradi va insonning umumiy holatiga ...