MUSTAQIL ISH

KIRISH Yer qa'ridagi foydali qazilma boyliklari insoniyat tsivilizatsiyasining taraqqiyotida hal qiluvchi ahamiyatga ega bo'lib, ular sanoat, energetika, qishloq xo'jaligi va boshqa ko'plab sohalarning uzluksiz rivojlanishini ta'minlaydi. O'zbekiston kabi resurslarga boy mamlakatlarda ushbu boyliklardan oqilona va samarali foydalanish milliy iqtisodiyotning barqaror o'sishi, aholi turmush darajasining oshishi hamda kelajak avlodlar uchun resurs bazasini saqlash garovidir. Foydali qazilmalarni qazib olish va qayta ishlash jarayonlari murakkab injenerlik-texnologik masalalarni o'z ichiga oladi, ularning muvaffaqiyatli hal etilishi resurslarning miqdoriy va sifat ko'rsatkichlarini aniq baholashga bevosita bog'liq. Zaxiralarni aniq va ishonchli hisoblash nafaqat kon-geologik ishlar samaradorligini oshirish, balki investitsiya loyihalarini asoslash, qazib olishning optimal rejalarini ishlab chiqish va atrof-muhitga ta'sirni minimallashtirish uchun fundamental shart hisoblanadi. Bugungi kunda jahon iqtisodiyotida resurslar tanqisligi muammosi tobora dolzarb tus olayotgani sababli, yer qa'ridagi foydali qazilmalar zaxiralarini aniq va ilmiy asoslangan usullarda hisoblash strategik ahamiyatga ega bo'lib bormoqda. Shu bois, zaxiralarni hisoblash usullarini takomillashtirish, ularning aniqligini oshirish va zamonaviy talablarga javob beradigan yangi yondashuvlarni ishlab chiqish marksheyderlik ishi sohasining eng muhim vazifalaridan biridir. Ushbu tadqiqotning asosiy muammosi shundan iboratki, foydali qazilmalar konlarining geologik tuzilishi va ularning tarqalish xususiyatlari murakkab va o'zgaruvchan bo'lganligi sababli, mavjud zaxira hisoblash usullari har doim ham optimal natijalarni bermaydi. An'anaviy usullar ko'pincha ma'lum bir geologik sharoitlar uchun moslashgan bo'lib, yangi, chuqur joylashgan yoki murakkab tuzilishga ega konlarda qo'llanilganda sezilarli xatoliklarga olib kelishi mumkin. Bu esa, o'z navbatida, konchilik korxonalarining iqtisodiy samaradorligiga s ...