MUSTAQIL ISH

KIRISH Badiiy asarlarni o'qitish va ularni tahlil qilish masalasi adabiyotshunoslik, pedagogika va metodika sohalarining doimiy dolzarb mavzularidan biri bo'lib kelgan. Zamonaviy ta'lim tizimida o'quvchilarning badiiy tafakkurini, estetik idrokini rivojlantirish, ularda mustaqil fikrlash va tahlil qilish ko'nikmalarini shakllantirish muhim ahamiyat kasb etadi. Badiiy asarlar o'quvchilar dunyoqarashini kengaytirish, insoniy qadriyatlarni singdirish va ijtimoiy-madaniy kontekstni anglashlari uchun noyob vosita vazifasini o'taydi. Shu bois, badiiy asarlarni o'quv tahliliga tortishga doir ilmiy manbalar bilan tanishish, ularni tizimlashtirish va o'quv jarayoniga tatbiq etish masalasi bugungi kunda o'zbek adabiyoti o'qitish metodikasi fanining ustuvor yo'nalishlaridan biridir. Global axborotlashuv sharoitida o'quvchilarni faqatgina matn mazmuni bilan cheklanib qolmay, balki asarning chuqur qatlamlarini, badiiy detallarini, muallif niyatini, obrazlar tizimini va g'oyaviy-estetik yukini anglashga o'rgatish zarurati tobora ortib bormoqda. Zero, zamonaviy o'quvchi ma'lumotni shunchaki qabul qiluvchi emas, balki uni tahlil qila oladigan, baholay oladigan va o'z xulosalarini chiqara oladigan shaxs bo'lishi lozim. Bu esa badiiy asarlarni o'quv tahliliga tortishning samarali metod va usullarini izlashni taqozo etadi. O'quvchilarning badiiy asarni idrok etish va tahlil qilish ko'nikmalari ko'pincha yetarli darajada rivojlanmagan bo'lib, ular asarni yuzaki o'qish, syujetga yopishib qolish yoki faqatgina qisqa mazmunini yodlash bilan cheklanib qoladilar. Buning sabablari metodik qo'llanmalarning yetishmasligi, o'qituvchilarning o'zlarida tahlil qilishning zamonaviy usullari bo'yicha bilim va ko'nikmalarning cheklanganligi, shuningdek, amaldagi ta'lim dasturlarida badiiy tahlilga ajratilgan soatlarning kamligi bilan bog'liq bo'lishi mumkin. Natijada, o'quvchilar badiiy asarning estetik qiymatini to'liq his etmaydilar, uning inson hayotidagi va jamiyatdagi o'rnini anglay olmaydilar. ...