KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston o'z mustaqilligini e'lon qilganidan buyon demokratik huquqiy davlat va fuqarolik jamiyatini barpo etish yo'lida izchil islohotlarni amalga oshirib kelmoqda. Bu jarayon O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi 1992-yil 8-dekabrda qabul qilinishi bilan huquqiy jihatdan mustahkamlandi [3]. Ushbu fundamental hujjat inson huquq va erkinliklarining ustuvorligini, davlat hokimiyatining bo'linishi tamoyilini hamda fuqarolik jamiyati institutlarining rivojlanishi uchun zamin yaratdi. Mustaqillikning dastlabki yillaridan boshlab, O'zbekistonning birinchi Prezidenti Islom Karimov boshchiligida [6] mamlakatda demokratik qadriyatlarni mustahkamlash, qonun ustuvorligini ta'minlash va jamiyatda ochiqlik muhitini shakllantirishga qaratilgan siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy hamda huquqiy o'zgarishlar amalga oshirildi. Ayniqsa, 2017-2021-yillarda O'zbekistonni rivojlantirishning beshta ustuvor yo'nalishi bo'yicha Harakatlar strategiyasi [9] qabul qilinishi ushbu jarayonni yangi bosqichga olib chiqdi va fuqarolik jamiyati institutlari faoliyatini yanada kengaytirishga xizmat qildi. Bugungi kunda O'zbekistonda demokratik huquqiy davlat va fuqarolik jamiyati institutlarining shakllanishi va rivojlanishi masalasi katta ahamiyat kasb etadi. Mamlakatimizda 2023-yil 30-aprelda yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning referendum orqali qabul qilinishi, inson huquqlari va erkinliklarini yanada kuchaytirish, davlat boshqaruvining samaradorligini oshirish, shaffoflik va hisobdorlikni ta'minlashga qaratilgan qat'iy qadamdir [3]. Biroq, demokratik jarayonlarning izchil davom ettirilishi, qonun ustuvorligini amalda ta'minlash, fuqarolarning siyosiy va ijtimoiy hayotdagi faolligini oshirish, nodavlat notijorat tashkilotlari (NNT) va fuqarolik jamiyati institutlarining rolini kuchaytirish bo'yicha hal etilmagan muammolar mavjud. Xususan, fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari – mahalla institutining konstitutsiyaviy maqomini yanada mustahkamlash va uning imkoniyatlaridan to'liq foydalanish, davlat va jamiyat o'rtasidagi samarali muloqotni ta'minlash bugungi kunning dolzarb vazifalaridandir [11]. O'zbekistonda demokratik huquqiy davlat va fuqarolik jamiyati institutlarining shakllanishi masalasi o'zbek va xorijiy tadqiqotchilar tomonidan muntazam o'rganib kelinadi. Bu borada A.A. Alimov o'z asarlarida demokratik jamiyat qurishning nazariy asoslarini tahlil qilib, davlat va ...