KURS ISHI

KIRISH So‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, O‘zbekistonda boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining 28%i matematikani o‘zlashtirishda turli darajadagi qiyinchiliklarga duch keladi, ayniqsa 100 ichida qo‘shish va ayirish amallarida xatolar ko‘p kuzatiladi [1]. PISA (Xalqaro talabalarni baholash dasturi) tadqiqotlariga ko‘ra, 2022-yilda O‘zbekistonlik 15 yoshli o‘quvchilarning matematik savodxonlik darajasi o‘rtacha xalqaro ko‘rsatkichdan ancha past bo‘lib, bu ko‘rsatkich Janubiy-Sharqiy Osiyo davlatlarining o‘rtacha natijalaridan taxminan 15% ga pastroqdir [2]. Ushbu statistik ma’lumotlar, ayniqsa boshlang‘ich ta’limda matematik ko‘nikmalarni shakllantirishda, xususan 100 ichida qo‘shish va ayirishni o‘rgatishda samarali va individual yondashuvlarga bo‘lgan ehtiyojni yaqqol ko‘rsatadi. Differensiatsiyalangan ta’lim metodlari orqali har bir o‘quvchining qobiliyatiga mos ta’lim muhitini yaratish, ularning matematik savodxonlik darajasini oshirishga xizmat qiladi. Bugungi kunda ta’lim jarayonida o‘quvchilarning individual ehtiyojlarini inobatga olish masalasi global miqyosda dolzarblashmoqda. An’anaviy ta’lim usullari ko‘pincha barcha o‘quvchilarga bir xil yondashuvni taklif etib, ularning turli o‘rganish sur’ati, qobiliyatlari va bilim darajalarini yetarlicha hisobga olmaydi. Natijada, ba’zi o‘quvchilar materialni o‘zlashtirishda qiyinchilikka duch kelsa, boshqalari zerikish hissini tuyadi, bu esa umumiy o‘quv natijalariga salbiy ta’sir ko‘rsatadi [3]. Shu sababli, 100 ichida qo‘shish va ayirish kabi fundamental matematik ko‘nikmalarni o‘rgatishda tabaqalashtirilgan ta’limdan foydalanish, har bir o‘quvchining individual rivojlanish trayektoriyasini qo‘llab-quvvatlash, ularning ichki motivatsiyasini oshirish va matematikaga bo‘lgan qiziqishini uyg‘otish uchun muhim vosita hisoblanadi. Mazkur kurs ishi aynan shu bo‘shliqni to‘ldirishga, ya’ni tabaqalashtirilgan ta’limning 100 ichida arifmetik amallarni o‘rgatishdagi samaradorligini o‘rganishga qaratilgan. Tabaqalashtirilgan ta’lim va matematik ta’lim metodologiyasi sohasida ko‘plab xorijiy olimlar tomonidan fundamental tadqiqotlar olib borilgan. Carol Ann Tomlinson (1999) differensiatsiyalangan o‘qitishning nazariy asoslarini ishlab chiqib, o‘quvchilarning tayyorgarlik darajasi, qiziqishlari va o‘rganish uslublariga moslashgan ta’lim modelini taklif etgan [5]. Benjamin Bloom (1956) o‘zining taksonomiyasi orqali ta’lim maqsad ...