KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida ta’lim tizimini tubdan isloh qilish va xalqaro standartlarga moslashtirish jarayonlari jadal kechmoqda. Jumladan, Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-2024 o‘quv yilida mamlakatimizdagi umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining 11-sinflarida 400 mingdan ortiq o‘quvchi ta’lim olgan [1]. Bu raqamlar yuqori sinflarda beriladigan bilimlarning sifati va samaradorligini ta’minlash, ayniqsa, fundamental fanlar, jumladan, algebra o‘qitilishiga bo‘lgan e’tiborni yanada kuchaytirmoqda. Xalqaro baholash dasturlari, xususan, PISA va TIMSS natijalariga ko‘ra, O‘zbekistonlik o‘quvchilarning matematik savodxonlik darajasini oshirish bo‘yicha sezilarli ishlar amalga oshirilgan bo‘lsa-da, hali bu borada erishilishi lozim bo‘lgan maqsadlar mavjud. Masalan, PISA-2022 natijalarida O‘zbekiston matematik savodxonlik bo‘yicha o‘rtacha 368 ball to‘plagan, bu OECD mamlakatlari o‘rtachasidan past ko‘rsatkichdir [2]. Ushbu statistik ma’lumotlar 11-sinflarda algebra o‘qitishning maqsad, vazifa, mazmun va metodik xususiyatlarini chuqur tahlil qilish, shuningdek, uning samaradorligini oshirish bo‘yicha yangi yondashuvlarni ishlab chiqish dolzarb vazifa ekanligini ko‘rsatadi. Mazkur tadqiqot mavzusining dolzarbligi, zamonaviy axborot texnologiyalari va global iqtisodiyot talablariga mos keladigan mutaxassislarni tayyorlash zarurati bilan belgilanadi. Algebraning nafaqat matematik fanlar, balki fizika, informatika, iqtisodiyot va muhandislik kabi sohalarda ham fundamental ahamiyat kasb etishi uning yuqori sinflarda chuqur o‘qitilishini taqozo etadi. Biroq, mavjud ta’lim amaliyotida algebra kursini o‘qitishda bir qator muammolar, jumladan, nazariya va amaliyot o‘rtasidagi nomutanosiblik, o‘quvchilarning ijodiy va tanqidiy fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirishga yetarli e’tibor berilmasligi, shuningdek, xalqaro ilg‘or metodikalarning milliy ta’lim tizimiga integratsiyalashuvidagi qiyinchiliklar kuzatilmoqda [3]. Ushbu kamchiliklar o‘quvchilarning matematik kompetensiyalarini shakllantirishga salbiy ta’sir ko‘rsatib, ularning kelajakdagi kasbiy faoliyatida muammolarni hal qilish qobiliyatlarini cheklashi mumkin. Shunday ekan, 11-sinflarda algebra o‘qitishning maqsad va vazifalarini qayta ko‘rib chiqish, mazmunini optimallashtirish va zamonaviy metodik yondashuvlarni joriy etish orqali ta’lim samaradorligini oshirish bugungi k ...