KURS ISHI

KIRISH Don tozalash jarayoni un, yorma va omuxta yem ishlab chiqarish texnologik zanjirining birinchi va mas'uliyatli bosqichi hisoblanadi: donga hosilni yig'ish, tashish va saqlash davomida tuproq zarralari, begona o'tlar urug'lari, somon bo'laklari, shikastlangan donlar, tosh va metall zarralar qo'shiladi. Bu aralashmalar tegirmon mashinalarining yeyilishini tezlashtiradi, mahsulotning kulligi va mikrobiologik ifloslanishini oshiradi, metall va tosh zarralari esa uskunada uchqun va avariya xavfini yuzaga keltiradi. Shu sababli tozalash bo'limining unumdorligi va ajratish aniqligi butun korxona ishining barqarorligini belgilaydi. Mavzuning dolzarbligi yana shu bilan izohlanadiki, O'zbekistonda g'alla yetishtirish va uni qayta ishlash quvvatlari kengayib, un va omuxta yem korxonalarining xomashyo sifatiga talabi ortib bormoqda. Ko'plab o'rta quvvatli korxonalarda eskirgan yoki bir-biriga mos kelmaydigan uskunalar ishlatiladi, ularning elak yuzasi, havo sarfi va tebranish rejimi aniq hisob asosida tanlanmagan. Natijada 20 t/soat kabi o'rta unumdorlikdagi liniyalarda yuklama notekis taqsimlanadi, aspiratsiya changni to'liq ushlamaydi, energiya sarfi esa asossiz yuqori bo'ladi. Muammo shundaki, bunday liniya parametrlarini mahalliy sharoitga moslab hisoblash metodikasi tizimli bayon etilmagan. Don va oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlash jarayonlari xorijiy tadqiqotchilar tomonidan keng o'rganilgan. Brennan va Grandison oziq-ovqat xomashyosini tozalash va saralash operatsiyalarini, ularning fizik tamoyillarini umumiy texnologik tizim ichida tahlil qilgan [6]. Fellows xomashyoni tozalash usullarini, jumladan elak, havo oqimi va magnit yordamida ajratishni uskunalar ishlash prinsipi bilan birga bayon etgan [8]. Singh va Heldman oziq-ovqat muhandisligining massa va energiya balansi, havo oqimidagi zarra harakati kabi asoslarini ishlab chiqqan, bu esa aspiratsiya va uchish tezligi hisobida qo'llaniladi [11]. Don xomashyosini yig'ishdan keyingi ishlov berish bo'yicha Chakraverty va Singh quritish, tozalash va saqlash jarayonlarining muhandislik hisobini taklif qilgan [7]. Serna-Saldivar don sifatini laboratoriya sharoitida baholash, namuna tayyorlash va aralashmalarni aniqlash tartiblarini tavsiflagan [10]. Wrigley, Batey va Miskelly don sifatini baholash va boshqarish masalalarini ko'rib chiqib, aralashmalar miqdorining texnologik ko'rsatkichlarga ta'sirini t ...