KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida ta'lim sohasiga bo'lgan e'tibor har qachongidan ham kuchayib bormoqda, bu esa maktab o'quvchilarining bilim va ko'nikmalarini oshirishni dolzarb vazifaga aylantirmoqda. Xususan, O'zR Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi (2023) ma'lumotlariga ko'ra, umumta'lim maktablarida matematik savodxonlik darajasini yaxshilash maqsadida so'nggi uch yilda ta'lim dasturlariga 25% gacha innovatsion yondashuvlar kiritildi [1]. Shunga qaramay, Xalqaro PISA tadqiqotlari (2022) natijalariga ko'ra, o'zbekistonlik o'quvchilarning matematik kompetentlik darajasi o'rtacha xalqaro ko'rsatkichlardan 12-15% pastroq bo'lib qolmoqda, ayniqsa, murakkab masalalarni yechishda qiyinchiliklar kuzatiladi [2]. Shu sababli, boshlang'ich sinflarda, xususan 3-4-sinflarda harakatga doir masalalarni o'qitish metodikasini takomillashtirish orqali o'quvchilarning mantiqiy fikrlash, tahlil qilish va muammolarni yechish qobiliyatini rivojlantirish muhim amaliy va nazariy ahamiyat kasb etadi [3]. Bu nafaqat ularning akademik muvaffaqiyatini, balki kundalik hayotda duch keladigan vaziyatlarda matematik bilimlarni qo'llash kompetentligini ham oshiradi. Harakat masalalari boshlang'ich sinf matematikasi dasturining ajralmas qismi bo'lib, o'quvchilarda abstrakt tushunchalar (masofa, tezlik, vaqt) o'rtasidagi bog'liqlikni tushunish, ularni modellashtirish va amaliyotda qo'llash ko'nikmalarini shakllantirishda muhim rol o'ynaydi. Biroq, ko'pgina o'quvchilar uchun bu turdagi masalalar murakkablik tug'diradi, chunki ular faqatgina arifmetik amallarni emas, balki mantiqiy tahlil va vaziyatni vizualizatsiya qilishni ham talab qiladi [4]. Hozirgi kunda mavjud o'qitish metodikalarida ushbu masalalarga ko'pincha standart formulalar yordamida yechim topishga urg'u beriladi, bu esa o'quvchilarning ijodiy va kritik fikrlash qobiliyatini cheklab qo'yadi. Shu bois, 3-4-sinflarda harakat masalalarini o'qitishda faoliyatga asoslangan, vizualizatsiya va modellashtirish elementlarini o'z ichiga olgan yangicha yondashuvlarni joriy etish, o'quvchilarning ushbu mavzuga bo'lgan qiziqishini oshirish va bilimlarni chuqurroq o'zlashtirishini ta'minlash muhim ahamiyatga ega [5]. Bu yo'nalishdagi muammolarni hal etish, o'quvchilarning matematik savodxonligini yuksaltirishga xizmat qiladi. Harakat masalalarini o'qitish metodologiyalari xalqaro miqyosda ko'plab olimlar tomonidan chuqur o'rganilga ...