KURS ISHI

KIRISH Bugungi kunda jahon qurilish va muhandislik sohasida kompyuterda loyihalash (CAD) dasturlariga bo‘lgan talab jadal o‘sib bormoqda. Global CAD dasturiy ta’minoti bozori 2023-yilda 10,7 milliard dollarni tashkil etgan bo‘lsa, 2030-yilga borib bu ko‘rsatkich 20,4 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [1]. Bu o‘sish ayniqsa, AutoCAD kabi yetakchi dasturlarning keng tarqalishi bilan bog‘liqdir. O‘zbekistonda ham raqamlashtirish jarayonlari jadal sur’atlarda rivojlanmoqda, bu esa qurilish, arxitektura va mashinasozlik sanoatida zamonaviy loyihalash texnologiyalariga ehtiyojni oshirmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi “Raqamli O‘zbekiston — 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi farmoniga muvofiq, sohalarni raqamlashtirish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi [2]. Xususan, 2023-yilda O‘zbekistonda CAD dasturlari segmentining umumiy axborot texnologiyalari bozoridagi ulushi 7% ga yetdi, bu esa avvalgi yilga nisbatan 1,5% punkt o‘sishni ko‘rsatadi [3]. Bu o‘sish, asosan, yirik infratuzilma loyihalari, sanoat korxonalarini modernizatsiya qilish va kichik biznes subyektlarining raqamli loyihalashga o‘tishi hisobiga kuzatilmoqda. Ushbu kurs ishining mavzusi – AutoCAD dasturida grafik chizmalarni yaratish texnologiyasi – hozirgi kunda ayniqsa dolzarbdir, chunki an’anaviy chizmachilik usullari zamonaviy loyihalashning murakkab talablarini qondira olmayapti. Qog‘ozda chizish va qo‘lda tuzatishlar kiritish vaqtni ko‘p talab qiladi, xatoliklar ehtimolini oshiradi va loyiha xarajatlarini oshiradi [4]. AutoCAD kabi dasturlar esa loyiha hujjatlarini tez, aniq va standartlarga muvofiq yaratish imkonini beradi. Shuningdek, 3D modellashtirish, parametrik loyihalash va BIM (Building Information Modeling) integratsiyasi kabi ilg‘or funksiyalar loyihaning barcha bosqichlarida samaradorlikni oshirishga yordam beradi [5]. Biroq, ushbu texnologiyalardan to‘liq foydalanish, ularning imkoniyatlarini maksimal darajada ishga solish va yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan muammolarni (masalan, dasturiy ta’minot litsenziyalash xarajatlari, kadrlar malakasini oshirish) hal qilish masalasi hali to‘liq o‘rganilmagan. O‘zbekistonda qurilish va muhandislik loyihalash sohasida raqamli ko‘nikmalarga ega mutaxassislarning yetishmasligi ham dolzarb muammolardan biri bo‘lib qolmoqda, ...