KURS ISHI

KIRISH Bank tizimi zamonaviy iqtisodiyotning qon tomiri bo‘lib, mamlakatning moliyaviy barqarorligi va iqtisodiy o‘sishini ta’minlashda fundamental rol o‘ynaydi. Ayniqsa, investitsion jarayonlarni faollashtirishdagi bank tizimining hissasi iqtisodiyotning real sektorini rivojlantirish, yangi ish o‘rinlari yaratish va innovatsion loyihalarni qo‘llab-quvvatlash uchun muhim ahamiyat kasb etadi. O‘zbekiston Respublikasida so‘nggi yillarda bank tizimini isloh qilish va uni xalqaro standartlarga moslashtirish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. 2023-yilda O‘zbekistondagi tijorat banklarining investitsiya faoliyati hajmi 78 trillion so‘mdan oshib, umumiy kredit portfelining 45% dan ortig‘ini tashkil etdi [1]. Bu ko‘rsatkich oldingi yilga nisbatan 15% ga o‘sgan bo‘lib, banklarning iqtisodiyotdagi investitsion jarayonlarni moliyalashtirishdagi rolini yaqqol namoyon etadi [1]. Xususan, 2023-yilda qayta tiklanuvchi energiya manbalari (QTM) loyihalariga yo‘naltirilgan investitsiyalar hajmi 2,5 milliard dollarni tashkil etib, ularning 70% ga yaqini tijorat banklari kreditlari hisobiga amalga oshirildi [2]. Jahon bank tizimi miqyosida esa, global investitsiya faoliyatining 60% dan ortig‘i banklar orqali amalga oshiriladi, bu esa ularning barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlashdagi markaziy o‘rnini tasdiqlaydi [3]. Ushbu raqamlar bank tizimining nafaqat jamg‘armalarni jalb qilish, balki ularni samarali investitsiyalarga yo‘naltirish orqali mamlakat iqtisodiy salohiyatini oshirishdagi dolzarb vazifasini ko‘rsatadi. Bugungi kunda jahon iqtisodiyotidagi murakkab vaziyat, inflyatsion bosimlar, geosiyosiy keskinliklar va iqlim o‘zgarishlari bilan bog‘liq muammolar investitsion jarayonlarning barqarorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. O‘zbekistonda ham bank tizimi oldida investitsion faoliyatni faollashtirishda bir qator chaqiriqlar turibdi. Xususan, kredit risklarini samarali boshqarish, uzoq muddatli investitsiya loyihalarini moliyalashtirish mexanizmlarini takomillashtirish, tadbirkorlik subyektlarining moliyaviy savodxonligini oshirish va garov ta’minoti bilan bog‘liq muammolarni bartaraf etish dolzarb masalalardan hisoblanadi. Bundan tashqari, banklarning likvidlik darajasini optimallashtirish va resurs bazasini kengaytirish orqali investitsion salohiyatini oshirish zarurati mavjud. Ushbu muammolarni chuqur tahlil qilish va ularning yechimini topish iqtisodi ...