KURS ISHI

KIRISH Kompyuter arxitekturasi va raqamli elektronika sohasida bistabil yacheykalar markaziy o‘rinni egallaydi. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining “Raqamli O'zbekiston – 2030” strategiyasi doirasida raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga qaratilgan sa'y-harakatlar fonida, elektronika sanoati va IT-infrastruktura jadal sur'atlarda kengayib bormoqda. O'zbekiston Respublikasi Statistika agentligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasida ishlab chiqarilgan mahsulot va xizmatlar hajmi 30,5 trillion so‘mni tashkil etib, bu 2022-yilga nisbatan 22,5% ga o'sganini ko'rsatadi [1]. Bu o'sish, o'z navbatida, raqamli qurilmalarning, jumladan mikroprotsessorlar, xotira tizimlari va boshqa mantiqiy sxemalarning ishlab chiqarish va loyihalashga bo'lgan talabni oshiradi. Ushbu tizimlarning asosini tashkil etuvchi bistabil yacheykalar, ma'lumotlarni saqlash va qayta ishlashning fundamental elementlari sifatida, ularning ishlash samaradorligi, energiya iste'moli va ishonchliligi bevosita zamonaviy raqamli qurilmalarning umumiy sifatiga ta'sir qiladi. Hozirgi kunda global yarimo'tkazgichlar bozori hajmi 2023-yilda 520 milliard AQSH dollaridan oshib, 2030-yilga borib 1 trillion AQSH dollariga yetishi kutilmoqda [2]. Bu jadal o'sish sharoitida, bistabil yacheykalar kabi asosiy komponentlarning nazariy asoslarini va amaliy qo'llanilishini chuqur o'rganish, soha mutaxassislari uchun o'ta dolzarb vazifadir. Mavzuning dolzarbligi nafaqat global bozor tendensiyalari bilan, balki O'zbekistonning raqamli transformatsiya jarayonlari bilan ham chambarchas bog'liq. Hozirgi kunda yuqori tezlikli, kam quvvat iste'moli va yuqori zichlikdagi elektron qurilmalarga bo'lgan talab ortib bormoqda. Bistabil yacheykalar, aynan shu talablarga javob beradigan mantiqiy elementlar bo'lib, ular xotira elementlari, hisoblagichlar, registrlar va ketma-ket mantiqiy sxemalar kabi murakkab raqamli tizimlarni qurishda ajralmas hisoblanadi. Biroq, nanotexnologiyalar rivojlanishi bilan birga, bistabil yacheykalarning metastabillik kabi muammolari, shuningdek, quvvat sarfini optimallashtirish va shovqinlarga chidamlilikni oshirish masalalari dolzarb bo'lib qolmoqda. Mavjud texnologiyalar doirasida mavjud bistabil yacheykalarning ishlashini yaxshilash, yangi arxitekturalarni ishlab chiqish va ularning amaliy qo'llanilishini optimallashtirish zamonaviy elektronika muhan ...