KURS ISHI

KIRISH Kompilyatsiya qilingan yarimoʻtkazgich sanoati 2023-yilda taxminan 520 milliard AQSH dollarini tashkil etgan boʻlsa, 2030-yilga borib bu koʻrsatkich 1 trillion AQSH dollariga yetishi kutilmoqda [1]. Bu oʻsish, asosan, zamonaviy raqamli sxemalar va qurilmalarni loyihalash, modellash va tahlil qilish texnologiyalaridagi yutuqlar bilan bogʻliq. Oʻzbekistonda raqamli texnologiyalar sohasidagi investitsiyalar 2022-yilda 500 million AQSH dollaridan oshgan [2], bu esa mahalliy darajada yuqori texnologiyali mahsulotlarni ishlab chiqarish va eksport qilish salohiyatini oshirishga qaratilgan harakatlarning kuchayganidan dalolat beradi. Xususan, 2023-yilda "Raqamli Oʻzbekiston — 2030" strategiyasi doirasida IT park rezidentlari tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotlar hajmi 1,2 milliard dollarga yetib, 2022-yilga nisbatan 40% oʻsishni qayd etdi [3]. Bu oʻsish surʼatlari kompyuter arxitekturasi va raqamli tizimlar boʻyicha yuqori malakali mutaxassislarga boʻlgan talabni ham oshirmoqda. Bugungi kunda raqamli tizimlarni loyihalashda yuqori samaradorlik va ishonchlilikka erishish asosiy ustuvorliklardan biri hisoblanadi. Amaldagi muammolar qatoriga turli platformalar va dasturiy taʼminotlar oʻrtasida maʼlumotlar almashinuvi standartlarining nomuvofiqligi, murakkab raqamli sxemalarni loyihalashda xatoliklarni minimallashtirish va optimal ishlashni taʼminlash, shuningdek, global miqyosda qabul qilingan hisoblash va kodlash standartlarini mahalliy sharoitlarda samarali integratsiyalash masalalari kiradi. Ayniqsa, ilmiy hisob-kitoblar va kompyuter grafikasi kabi sohalarda suzuvchi nuqtali sonlar bilan ishlashda aniqlik va tezlikni taʼminlash boʻyicha doimiy izlanishlar olib borilmoqda. Shu bilan birga, turli tillar va yozuv tizimlarini qoʻllab-quvvatlash uchun universal belgilar kodlash standartlarini joriy etish orqali axborot almashinuvi jarayonlarida xatoliklarning oldini olish dolzarb vazifa boʻlib qolmoqda. Mavzuning oʻrganilganlik darajasi xalqaro miqyosda ancha yuqori boʻlsa-da, baʼzi jihatlar hali ham tadqiqotlarni talab etadi. Masalan, William Kahan (1985) IEEE 754 suzuvchi nuqtali arifmetika standartini ishlab chiqishda asosiy rol oʻynagan va uning ishlari raqamli hisoblashlarda aniqlik va ishonchlilikni oshirishda fundamental hisoblanadi [5]. Ken Thompson va Dennis Ritchie (1970-yillar) esa ASCII kodlash standartining rivojlanishiga bilvosita hissa qoʻshis ...