KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda 2023-yil yakunlari bo'yicha umumta’lim maktablari o'quvchilarining o'qish savodxonligi darajasi PISA xalqaro baholash dasturi bo'yicha o'rtacha 400 ballni tashkil etdi, bu esa Xalqaro o'rtacha ko'rsatkichdan (487 ball) ancha pastdir [1]. Xususan, 2022-yilda o'tkazilgan PIRLS tadqiqoti natijalariga ko'ra, boshlang'ich sinf o'quvchilarining 35% dan ortig'i matnni tushunish va tahlil qilish bo'yicha yetarli darajada ko'nikmalarga ega emasligi aniqlangan [2]. Bu ko'rsatkichlar kelajak avlodning intellektual salohiyati, tanqidiy fikrlash qobiliyati va axborotni qayta ishlash tezligi bo'yicha jiddiy xavotirlarni keltirib chiqarmoqda. Raqamli dunyoda axborot oqimi juda tez bo'lib, uni saralash, tushunish va undan samarali foydalanish o'ta muhimdir. Shunday bir sharoitda, ayniqsa boshlang'ich sinflarda kitob o'qish madaniyatini shakllantirishga qaratilgan harakatlar strategik ahamiyat kasb etadi, chunki bu maktab o'quvchilarining ta'limdagi muvaffaqiyatini ta'minlash bilan birga, ularning shaxsiy va ijtimoiy rivojlanishiga ham bevosita ta'sir ko'rsatadi. Ushbu kurs ishi aynan shu dolzarb muammoga qaratilgan bo'lib, o'qish madaniyatini shakllantirishning nazariy asoslari va amaliy yondashuvlarini chuqur o'rganishni maqsad qilgan. Boshlang'ich sinf o'quvchilarida kitob o'qish madaniyatini shakllantirish bugungi kunda yanada muhimdir, chunki fan va texnologiyaning jadal rivojlanishi sharoitida bilimlarni mustaqil egallash va o'zlashtirish zaruriyati ortib bormoqda. O'zbekistonning ta'lim tizimida ham ushbu masalaga katta e'tibor qaratilayotgan bo'lsa-da, amalda boshlang'ich sinf o'quvchilarining o'qishga bo'lgan qiziqishini oshirish, ularning o'qish savodxonligini yuksaltirish va o'qilgan matnni tahlil qila olish qobiliyatini rivojlantirishda bir qator tizimli muammolar mavjud. Jumladan, o'qitish metodikalarining zamonaviy talablarga mos emasligi, o'quvchilarda motivatsiyaning yetarli emasligi, oilada kitob o'qish madaniyatining susayganligi va ta'lim muassasalarida o'quv-axborot resurslarining cheklanganligi kabi omillar bu jarayonni murakkablashtirmoqda. Mazkur kurs ishi aynan shu bo'shliqlarni to'ldirishga, mavjud muammolarni aniqlashga va ularni hal etish bo'yicha ilmiy asoslangan amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga qaratilgan. Boshlang'ich sinflarda kitob o'qish madaniyatini shakllantirish muammosi jahon miqyosida ko'plab olimlar tomonidan c ...