KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda ta’lim muassasalarining moliyaviy-xo‘jalik faoliyatini samarali boshqarish tizimi davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi "2022-2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning Taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida"gi PF-60-sonli Farmonida ta’lim sohasiga ajratilayotgan budjet mablag‘lari hajmini aniq miqdorda yaxshilash imkonini beradi vazifasi belgilangan bo‘lib, bu 2023-yilda ta’lim sohasi uchun umumiy budjet xarajatlarining 18,9 foizini tashkil etgan, bu 2021-yilga nisbatan 2,5 foiz punktga ko‘pdir [1]. Jumladan, Oliy va professional ta’limga ajratilgan mablag‘lar 2022-yilda 5,3 trln so‘mdan 2023-yilda 8,1 trln so‘mga yetkazilgan, bu 52,8% o‘sishni ko‘rsatadi [2]. Bunday o‘sish moliyaviy resurslarni boshqarishda buxgalteriya bo‘limining rolini yanada oshiradi va ularning shaffofligi, samaradorligi hamda maqsadli ishlatilishini ta’minlashni talab qiladi. Shuningdek, 2023-yilda davlat ta’lim muassasalarining jami budjetdan tashqari daromadlari 3,7 trln so‘mni tashkil etgan bo‘lib, bu o‘z navbatida, buxgalteriya hisobini yuritishda yangi yondashuvlar va mexanizmlarni joriy etish zaruratini keltirib chiqarmoqda [3]. Bu mavzu bugungi kunda ta’lim tizimini modernizatsiya qilish va uning barqaror rivojlanishini ta’minlash nuqtai nazaridan g‘oyatda ahamiyatli. Ta’lim muassasalarida moliyaviy resurslarni boshqarishda mavjud bo‘lgan ayrim tizimli muammolar, jumladan, budjet mablag‘laridan foydalanish samaradorligining yetarli emasligi, xarajatlar nazoratining zaifligi, korrupsiyaviy holatlarning oldini olishda shaffoflik mexanizmlarining to‘liq shakllanmaganligi kabi masalalar dolzarb bo‘lib qolmoqda [4]. Bundan tashqari, xalqaro ta’lim bozorida raqobatbardoshlikni oshirish va zamonaviy ta’lim texnologiyalarini joriy etish uchun moliyaviy mablag‘larni optimal taqsimlash va hisobini yuritish bo‘yicha aniq mexanizmlarga ehtiyoj bor. Mavjud buxgalteriya tizimlari ko‘pincha an’anaviy yondashuvlarga asoslangan bo‘lib, ular moliyaviy-xo‘jalik faoliyatini real vaqt rejimida tahlil qilish, risklarni baholash va strategik qarorlar qabul qilish uchun yetarli imkoniyatlarni bermaydi. Shuning uchun, buxgalteriya bo‘limi faoliyatini takomillashtirish orqali ta’lim muassasalarining moliyaviy barqarorligini mustahkamlash va samaradorligini oshirish juda muhimdir. Mavzunin ...