KURS ISHI

KIRISH So‘nggi yillarda axborot texnologiyalari sohasi global miqyosda jadal rivojlanib bormoqda, uning umumiy bozori hajmi 2024-yilda 5 trillion dollarni tashkil etishi kutilmoqda [1]. Bu o‘sish ayniqsa dasturlash sohasida sezilarli bo‘lib, dasturchilarga bo‘lgan talab dunyo bo‘yicha har yili o‘rtacha 15% ga oshmoqda [2]. O‘zbekistonda ham IT sohasi davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi. 2023-yil yakunlariga ko‘ra, O‘zbekistonning IT-eksporti 300 million dollarga yetdi [3], bu esa oldingi yilga nisbatan 2,5 baravar ko‘pdir. Dasturlashga oid olimpiadalar yosh dasturchilarning salohiyatini oshirish, ularni xalqaro darajadagi mutaxassislarga aylantirishda muhim rol o‘ynaydi, chunki bu musobaqalar algoritmik fikrlash va muammolarni yechish qobiliyatini rivojlantiradi. Bu esa o‘z navbatida, mamlakatimizning global IT bozoridagi raqobatbardoshligini oshirishga xizmat qiladi. Shu bilan birga, dasturlash olimpiadalari masalalarini yechish metodikasini chuqur o‘rganish va uni ta’lim jarayoniga integratsiya qilish dolzarb ahamiyat kasb etadi. Hozirda O‘zbekiston ta’lim tizimida olimpiada masalalarini yechish bo‘yicha tizimli va keng qamrovli metodologiya yetarli darajada ishlab chiqilmaganligi kuzatilmoqda. Mavjud yondashuvlar asosan individual trenerlarning tajribasiga asoslangan bo‘lib, bu yondashuvlar hamma uchun birdek ochiq emas va standartlashtirilmagan. Bu holat yosh dasturchilarning to‘liq salohiyatini ro‘yobga chiqarishga to‘sqinlik qilmoqda va ularning xalqaro olimpiadalardagi natijalariga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shuning uchun, dasturlash olimpiadalariga oid masalalarni yechishning samarali va tizimli metodikasini yaratish, uni keng joriy etish zamonaviy ta’lim siyosatining muhim vazifasidir. Dasturlash olimpiadalari va ularni yechish metodikalari bo‘yicha jahon olimlari tomonidan ko‘plab tadqiqotlar olib borilgan. Donald Knuth "Kompyuter dasturlash san'ati" [4] asarida algoritmlarni tahlil qilish va ma’lumotlar strukturalari nazariyasiga asos soldi. Niklaus Wirth o‘zining "Algoritmlar + Ma’lumotlar strukturalari = Dasturlar" [5] kitobida dasturlashning fundamental tamoyillarini va samarali algoritm yaratish yo‘llarini yoritdi. Steven Halim va Felix Halim "Competitive Programming" [6] qo‘llanmasida raqobatli dasturlash bo‘yicha kompleks yondashuvlarni, turli algoritmik texnikalar va ma’lumotlar strukturalarini batafsil tah ...