KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda raqamli iqtisodiyotning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi 2023-yil yakuniga ko'ra 5.9% ga yetdi, bu ko'rsatkich 2021-yilga nisbatan 2.1% punktga yuqori ekanligini O'zR Raqamli Texnologiyalar Vazirligi qayd etgan [1]. Dasturiy ta’minot sanoati eksporti hajmi esa 2023-yilda 340 million dollardan oshib, 2022-yilga nisbatan qariyb 2 baravar o'sdi, bu asosan IT-park rezidentlari tomonidan ko'rsatilayotgan xizmatlar hisobiga amalga oshdi [2]. Global miqyosda, sun'iy intellekt va ma'lumotlar tahlili bozori 2023-yilda 200 milliard dollardan ortiqni tashkil etgan bo'lib, 2030-yilga kelib 1.8 trillion dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [3]. Bu raqamlar murakkab optimallashtirish muammolarini samarali yechishga qodir algoritmik yechimlarga bo'lgan talabning ortib borayotganini yaqqol ko'rsatmoqda. Xususan, dinamik dasturlash usullari resurslarni taqsimlash, marshrutlashtirish, investitsiyalarni optimallashtirish va boshqa ko'plab sohalarda katta iqtisodiy samaradorlikni ta'minlaydi. Masalan, logistika sohasida dinamik dasturlash asosida optimallashtirilgan marshrutlar transport xarajatlarini 10-15% ga qisqartirishi mumkin [4]. Hozirgi globallashuv va raqamli transformatsiya davrida korxonalar va tashkilotlar cheklangan resurslar sharoitida maksimal natijaga erishish uchun doimiy ravishda samaradorlikni oshirish yo'llarini izlamoqdalar. Ayniqsa, resurslarni optimallashtirish bilan bog'liq muammolar, masalan, ma'lum bir yuk hajmidagi transport vositasiga maksimal qiymatga ega mahsulotlarni joylashtirish (Knapsack muammosi), investitsiya portfelini shakllantirish yoki loyihaning bir nechta bosqichini ketma-ket rejalashtirish kabi vazifalar strategik ahamiyat kasb etmoqda. Ushbu turdagi muammolarni klassik usullar bilan yechish ko'pincha murakkabligi sababli katta hisoblash resurslari va vaqt talab qiladi, bu esa real vaqt rejimida qaror qabul qilish imkoniyatini cheklaydi. Dinamik dasturlash bunday muammolarni kichikroq, o'zaro bog'liq sub-muammolarga bo'lish orqali ularni samarali va tezkor yechish imkonini beradi. Biroq, ushbu usulni har bir sohaning o'ziga xos talablariga moslab qo'llash, uning nazariy asoslarini amaliy misollar bilan mustahkamlash va kengroq auditoriyaga yetkazish hali to'liq hal etilmagan vazifa bo'lib qolmoqda, ayniqsa O'zbekiston sharoitida bu boradagi ilmiy-amaliy tadqiqotlar chuqurlashtirilishi zarur. Dinamik dasturlash va ...