KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim muassasalarida “Til o‘rganilayotgan mamlakat adabiyoti” fanining jahon adabiyotshunosligidagi o‘rni tobora ortib bormoqda. Global savodxonlik darajasi 2023-yilda 95% dan oshgan bo‘lsa-da [1], tillararo kommunikatsiyada madaniy kodlarning tushunilishi, ayniqsa, noan'anaviy uslubiy vositalar orqali ifodalangan mazmunni anglash muhim ahamiyat kasb etadi. Adabiyotshunoslikda xorijiy adabiyot, xususan, XX asr Amerika adabiyotining yetakchi namoyandalaridan biri Ernest Hemingueyning ijodiga bo‘lgan qiziqish global miqyosda yildan-yilga oshib bormoqda. O'zbekiston adabiyotshunosligida ham ushbu yo'nalishda tadqiqotlar olib borilayotgan bo'lsa-da, muayyan asarlar tahlilida yangi, zamonaviy metodlar qo'llanilishi bo'yicha tadqiqotlar hali ham yetarlicha emas. Ayniqsa, Hemingueyning qisqa hikoyalaridagi dialoglar va sukut orqali yaratilgan nozik ma'no qatlamlarini tahlil qilish, ushbu asarlarning kommunikativ va semiotik jihatlarini ochib berish dolzarb vazifa hisoblanadi. Bu esa jahon adabiyotining ushbu durdona namunalari bilan tanishish va ulardan bahramand bo'lish imkoniyatlarini kengaytiradi. Ernest Hemingueyning “Hills like white elephants” hikoyasi, uning boshqa ko‘plab asarlari singari, matn yuzasida aks etmagan, balki sukut, pauza va tildagi noaniqliklar orqali anglatiluvchi chuqur ma'nolar bilan to'ldirilgan. Ushbu hikoyadagi asosiy konflikt — erkak va ayol o'rtasidagi, ko'rinishda sodda ko'ringan dialog ortida yashiringan, ammo hayotiy muhim qarorga bog'liq bo'lgan chuqur ziddiyatdir. Zamonaviy tilshunoslik va adabiyotshunoslikda diskurs tahlili, semiotika va psixolingvistika kabi fanlar ushbu murakkab ma'no qatlamlarini ochishda muhim vositalar bo'lib xizmat qiladi. Ushbu hikoya, shuningdek, insan va tabiat o‘rtasidagi o‘ziga xos bog‘liqlik va ziddiyatlarni ham aks ettiradi, bu esa tahlilga yana bir qatlam qo‘shadi. Bunday murakkab va ko'p qirrali asarni tahlil qilish, faqatgina qahramonlarning so'zlariga emas, balki ularning nutqidagi sukutlarga, pauzalarga, konnotativ ma'nolarga e'tibor qaratishni talab etadi. Shuning uchun ushbu mavzuning dolzarbligi Ernest Heminguey ijodini yangi nuqtai nazardan o'rganish va zamonaviy tadqiqot metodlarini qo'llash zarurati bilan belgilanadi. Xalqaro adabiyotshunoslikda Ernest Hemingueyning ijodi, xususan, uning "yashirin mazmun" (subtext)dan foydalanish uslubi uzoq yillard ...