KURS ISHI

KIRISH Dasturiy tizimlarning murakkablashib borishi, ularning ishonchliligi va uzluksiz ishlash qobiliyatiga bo‘lgan talablarni misli ko‘rilmagan darajada oshirmoqda. Global dasturiy ta’minot bozori 2023-yilda qariyb 657 milliard dollarni tashkil etdi va 2030-yilga borib 1400 milliard dollardan oshishi kutilmoqda [1]. Bu o‘sish sur’ati dasturiy mahsulotlarning iqtisodiyot va kundalik hayotdagi markaziy o‘rnini yaqqol ko‘rsatadi. O‘zbekistonda esa IT xizmatlari eksporti 2023-yilda 340 million dollarga yetdi, bu 2022-yilga nisbatan 2,5 baravar ko‘pdir [2]. Prezident Shavkat Mirziyoyevning 2023-yil 12-maydagi "Raqamli O‘zbekiston – 2030" strategiyasiga muvofiq, raqamlashtirish jarayonlari barcha sohalarda jadal sur’atlar bilan davom etmoqda. Ushbu o‘sish fonida, dasturiy funksiyalarning uzluksizligi va ehtimoliy uzilish nuqtalarini chuqur tahlil qilish, ularni samarali boshqarish hamda minimallashtirish amaliy va nazariy jihatdan o‘ta dolzarb vazifadir [3]. Bugungi kunda, dasturiy tizimlarning barqarorligi nafaqat texnik savol, balki moliyaviy barqarorlik va iste’molchilar ishonchini saqlashning asosiy omiliga aylangan. Masalan, birgina Amazon bulut xizmatlaridagi 40 daqiqalik uzilish kompaniyaga qariyb 30 million dollar zarar keltirgan [5]. Bank, telekommunikatsiya va logistika kabi muhim sohalarda har qanday uzilish katta moliyaviy yo‘qotishlarga, mijozlar noroziligiga va hatto obro‘ning pasayishiga olib kelishi mumkin. Shu sababli, dasturiy funksiyalarning uzluksizligi va uzilish nuqtalarini oldindan aniqlash, ularning sabablarini tahlil qilish hamda samarali bartaraf etish mexanizmlarini ishlab chiqish zamonaviy dasturiy injineringining muhim muammolaridan biridir [6]. Ushbu kurs ishi mazkur muammolarni kompleks tahlil qilishga va ularga amaliy yechimlar taklif qilishga qaratilgan bo‘lib, dasturiy tizimlarning ishonchliligini oshirishga hissa qo‘shadi. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi xalqaro miqyosda ancha yuqori bo‘lib, ko‘plab taniqli olimlar ushbu yo‘nalishda fundamental tadqiqotlar olib borganlar. Masalan, P. Mell va T. Grance (2011) "Bulutli hisoblash ta’rifini" ishlab chiqqanlar va bulut xizmatlarining ishonchliligi, jumladan, uzluksizligining asosiy tamoyillarini bayon etganlar [8]. Martin Fowler (2018) o‘zining "Refactoring" asarida kod sifatini yaxshilash, dasturiy funksiyalardagi yashirin uzilish nuqtalarini kamaytirish va tizim barqarorligin ...