KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda raqamli iqtisodiyot hajmi 19,6 trillion so‘mni tashkil etib, yalpi ichki mahsulotning 3,5% ini hosil qildi va 2022-yilga nisbatan 20% ga o‘sish ko‘rsatdi [1]. Global miqyosda esa, hisoblash texnologiyalari va yarimo‘tkazgichlar bozori 2023-yilda 574 milliard dollarga yetgan va 2024-yilga kelib 623 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [2]. Ushbu o‘sish sur’atlari zamonaviy hisoblash tizimlarining, xususan, yuqori samarali protsessor arxitekturalarining ahamiyatini yanada oshirmoqda. Hyper-threading, Multitasking va SMT kabi parallel hisoblash texnologiyalari ma’lumotlarni qayta ishlash tezligini oshirish, resurslardan samarali foydalanish va energiya iste’molini optimallashtirishda hal qiluvchi rol o‘ynamoqda. Jumladan, bulutli hisoblash, katta ma’lumotlar tahlili, sun’iy intellekt va mashinani o‘rganish kabi sohalarda ushbu texnologiyalarning samaradorligi bevosita tizimlarning umumiy unumdorligiga ta’sir ko‘rsatadi. Hozirgi davrda Hyper-threading, Multitasking va SMT texnologiyalariga bo‘lgan ehtiyoj ayniqsa yuqori, chunki ma’lumotlar hajmi eksponensial ravishda o‘sib bormoqda va hisoblash talablari tobora murakkablashmoqda. An’anaviy protsessor arxitekturalari endilikda murakkab vazifalarni samarali bajarishda yetarli darajada moslashuvchanlikni ta’minlay olmaydi, bu esa ilovalar ish faoliyatining sekinlashishiga va resurslardan samarasiz foydalanishga olib keladi. Ayniqsa, mobil qurilmalar, energiya samaradorligi yuqori bo‘lgan serverlar va o‘rnatilgan tizimlar kabi sohalarda yuqori samaradorlikni kam energiya iste’moli bilan birlashtirish zarurati dolzarb muammo bo‘lib qolmoqda. Mavjud texnologiyalarni optimallashtirish va yangi yondashuvlarni ishlab chiqish orqali ushbu muammolarga yechim topish mumkin, bu esa hisoblash tizimlarining kelajakdagi rivojlanishi uchun muhim hisoblanadi. Parallel hisoblash texnologiyalari bo‘yicha dunyo miqyosida ko‘plab fundamental tadqiqotlar o‘tkazilgan. David Patterson va John Hennessy (2011) o‘zlarining "Computer Architecture: A Quantitative Approach" asarlarida zamonaviy protsessor arxitekturalari, jumladan, konveyerli ishlov berish, kesh xotira ierarxiyasi va ILP (Instruction-Level Parallelism)ni chuqur tahlil qilib, ularning unumdorlikka ta’sirini matematik modellar orqa ...