KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda mamlakatimizda axborot texnologiyalari (AT) xizmatlari eksporti hajmi 340 million dollarga yetdi va bu 2022-yilga nisbatan 2,5 barobar o‘sishni ko‘rsatdi [1]. Ushbu o‘sish sur’atlari mamlakat iqtisodiyotida raqamli transformatsiya jarayonlarining jadallashib borayotganini va yuqori malakali IT-mutaxassislarga bo‘lgan talabning keskin oshib borayotganini ko‘rsatmoqda. Global miqyosda esa, gamifikatsiya bozorining hajmi 2023-yilda 32,8 milliard dollarni tashkil etdi va 2030-yilga borib yillik o‘rtacha 26,1% o‘sish sur’ati bilan 147,7 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [2]. Bu ko‘rsatkichlar ta’lim sohasida, xususan, informatika o‘qitishda gamifikatsiya elementlaridan foydalanish orqali o‘quv jarayonining samaradorligini oshirish va yoshlarning raqamli ko‘nikmalarini shakllantirishda yangi imkoniyatlar ochib beradi. Bugungi kunda ta’lim jarayonlarida o‘quvchilarning motivatsiyasini pasayishi, ma’lumotlarni eslab qolish darajasining pastligi va nazariy bilimlarni amaliyotga qo‘llashdagi qiyinchiliklar kabi muammolar dolzarb bo‘lib qolmoqda [3]. Ayniqsa, informatika kabi tez rivojlanayotgan va doimiy yangilanishlarni talab qiladigan fanni o‘qitishda an’anaviy usullar ko‘pincha yetarli bo‘lmayapti. Gamifikatsiya o‘yin elementlari va dizayn texnikalarini o‘yin bo‘lmagan kontekstlarga, ya’ni ta’lim jarayoniga joriy etish orqali bu muammolarga yechim topishga xizmat qiladi. Bu usul o‘quvchilarning faolligini oshirish, ularning bilim olishga bo‘lgan qiziqishini kuchaytirish, tanqidiy fikrlash va muammolarni hal qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish uchun rivojlanish imkoniyatini beradi. Biroq, O‘zbekiston ta’lim tizimida gamifikatsiya elementlaridan foydalanish darajasi hali ham past bo‘lib, bu sohada chuqur ilmiy tadqiqotlar va amaliy yechimlarga ehtiyoj sezilmoqda. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi bo‘yicha, xalqaro miqyosda gamifikatsiya nazariyasi va amaliyotiga oid ko‘plab tadqiqotlar olib borilgan. Yu-Kai Chou (2015) o‘zining "Actionable Gamification: Beyond Points, Badges, and Leaderboards" nomli asarida Octalysis Frameworkni taklif qilgan bo‘lib, bu model gamifikatsiya dizaynining sakkiz asosiy motivatsion drayverini tushuntirib beradi va turli sohalarda, shu jumladan ta’limda ham samarali qo‘llaniladi [4]. Karl Kapp (2012) "The Gamification of Learnin ...