📖 45 sahifa
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA'LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
MIRZO ULUG’BEK NOMIDAGI O’ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
MATEMATIKA
MATEMATIK FIZIKA TENGLAMALAR
"Matematika fizik tenglamalar"
fanidan
Integro-differensial Operatorlar.
mavzusida
KURS ISHI
Bajardi: 2301 guruh talabasi
Abdivayidov Og’abek Bahrom o’g’li
Qabul qildi: Qaraqulov A
Toshkent - 2026
1-sahifa
📄 2-sahifa: Mundarija
MUNDARIJA
KIRISH3
I-BOB. Integro-differensial Operatorlarning Nazariy-Metodologik Asoslari8
1.1. Integro-differensial Operatorlarning Asosiy Tushunchalari va Nazariy Yondashuvlar8
1.2. Xalqaro Tajriba Tahlili: Integro-differensial Operatorlar Qo'llanilishi14
1.3. O'zbekiston Konteksti va Dolzarb Muammolar19
II-BOB. Integro-differensial Operatorlarni Tadqiq Etishda Amaliy Tahlil va Yechimlar28
2.1. Tadqiqot Metodologiyasi va Integro-differensial Operatorlarning Hozirgi Holat Tahlili44
2.2. Risk Tahlili va Iqtisodiy Asoslash49
2.3. Natijalar, Amaliy Tavsiyalar va Strategik Reja54
I-bob bo'yicha xulosa13
II-bob bo'yicha xulosa38
UMUMIY XULOSA41
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR45
2-sahifa
📄 3-sahifa: Kirish
KIRISH
KIRISH
Integro-differensial operatorlar nazariyasi va amaliy qo'llanilishini o'rganish hozirgi zamonaviy fan va texnika rivojlanishining muhim yo'nalishlaridan biri hisoblanadi. O'zbekistonda matematika fizik tenglamalarni tadqiq qilish va ularning amaliyotga tatbiq etilishi sohasidagi ilmiy-tadqiqot ishlarining umumiy hajmi 2023-yilda 1.2 milliard so'mni tashkil etgan bo'lib, bu so'nggi besh yilda o'rtacha 15% yillik o'sishni ko'rsatmoqda [1]. Jumladan, Mudofaa sanoati davlat qo'mitasi va O'zbekiston Fanlar akademiyasi tizimida integro-differensial tenglamalarni yechishga qaratilgan loyihalar doirasida 2022-2023 yillarda 350 million so'mdan ortiq mablag' ajratilgan [2]. Global miqyosda, sun'iy intellekt, kvant hisoblash va yuqori unumdorlikdagi hisoblash tizimlarining rivojlanishi bilan integro-differensial operatorlarga bo'lgan talab geometrik progressiyada o'smoqda, xususan, 2025-yilga kelib global ilmiy hisoblash dasturlari bozori hajmi 10.5 milliard AQSH dollariga yetishi prognoz qilinmoqda [3]. Bu operatorlar, ayniqsa, fizika, muhandislik, iqtisodiyot va biologiyadagi murakkab tizimlarni modellashtirishda hal qiluvchi rol o'ynamoqda, chunki ular o'zgaruvchanlik va o'tmishdagi holatlarga bog'liqlik kabi dinamik jarayonlarni aniqroq tasvirlash imkonini beradi.
Bugungi kunda integro-differensial operatorlar yordamida modellashtirilgan ko'plab muammolar mavjud bo'lib, ularning analitik yechimlari deyarli mavjud emas. Xususan, O'zbekistonning gidroenergetika sohasida suv resurslarini boshqarishda irmoqlardagi suv oqimining dinamikasini prognoz qilish, xavf-xatarlarni kamaytirish va suvdan foydalanish samaradorligini oshirish maqsadida integro-differensial tenglamalar yechimlariga ehtiyoj sezilmoqda [4]. Shuningdek, seismologiyada yer qobig'idagi tebranishlarni va seysmik to'lqinlarning tarqalishini aniq modellashtirish, tibbiyotda tomirlardagi qon oqimining murakkab dinamikasini va dorilarning tarqalishini optimallashtirish, iqtisodiyotda esa bozorlardagi narxlar o'zgarishini va investitsiya xavflarini bashorat qilish uchun ushbu operatorlarning chuqur tahlili va samarali hisoblash usullarini ishlab chiqish zarurati mavjud [5]. Ushbu dolzarb muammolarni hal etishga qaratilgan tadqiqotlar, mavjud nazariy bo'shliqlarni to'ldirish va amaliy yechimlarni taqdim etish orqali fan va texnikaning ko'plab sohalarida sezilarli yutuqlarga erishishga xizmat qiladi.
I
...
Davomini ko'rish uchun ro'yxatdan o'ting
To'liq hujjatni Word formatida yuklab olish yoki o'zingizga mos variantini yaratish uchun bepul ro'yxatdan o'ting.