KURS ISHI

KIRISH Jahon ta'lim texnologiyalari bozori hajmi 2023-yilda 300 milliard dollardan oshib, prognozlarga ko'ra 2028-yilga qadar yillik o'rtacha 16,5% o'sish sur'atini ko'rsatishi kutilmoqda [1]. O'zbekistonda esa, milliy ta'lim tizimini raqamlashtirish bo'yicha olib borilayotgan keng ko'lamli islohotlar natijasida, interfaol ta'lim vositalaridan foydalanish ko'rsatkichi so'nggi ikki yilda 25% dan 45% ga yetdi [2]. Bu raqamlar, ayniqsa, matematika kabi fundamental fanlarni o'qitishda interfaol metodlarning ahamiyati tobora ortib borayotganidan dalolat beradi.Zamonaviy ta'lim-tarbiya jarayonida o'quvchilarning faol ishtirokini ta'minlash, ularning ijodiy va tanqidiy fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirish tobora dolzarb masalaga aylanmoqda. Matematika fanini o'qitishda an'anaviy usullarning ba'zi kamchiliklari, masalan, o'quvchilarning passiv tinglovchi bo'lib qolishi, mavzularning nazariy jihatdan murakkabligini tushunishda qiyinchiliklar tug'ilishi kabi muammolar interfaol metodlarni qo'llash zaruratini kuchaytirmoqda. Geymifikatsiya, STEM ta'limi kabi yangi yondashuvlar bilan uyg'unlashgan interfaol usullar, o'quvchilarda matematika faniga bo'lgan qiziqishni yanada oshirishi va murakkab konseptual bilimlarni o'zlashtirishiga yordam berishi mumkin. Biroq, bu metodlarni tizimli va samarali joriy etish bo'yicha tadqiqotlar va amaliy ko'rsatmalar hali ham to'liq shakllanmaganligi dolzarb muammolardan biridir. Bugungi kunda interfaol metodlar bo'yicha dunyo miqyosida keng ko'lamli tadqiqotlar olib borilmoqda. Masalan, J. Dewey o'zining konstruktivizm nazariyasi orqali o'quvchining tajriba asosida bilishini targ'ib etgan [3]. V. Vygotsky o'zining ijtimoiy konstruktivizm nazariyasida ijtimoiy o'zaro ta'sirning ta'limdagi rolini ta'kidlagan [4]. Amerikalik pedagog J. Bruner esa kognitiv rivojlanish nazariyasi doirasida interfaol o'yinlar va simulyatsiyalar orqali o'quvchilarning faol ishtirokini ta'minlash muhimligini ko'rsatib bergan [5]. So'nggi yillarda, B. J. Zimmerman o'z-o'zini tartibga soluvchi o'rganish nazariyasi asosida, o'quvchining mustaqil faoliyatini qo'llab-quvvatlovchi interfaol platformalar samaradorligini isbotladi [6]. Shuningdek, P. Kirschnerning interfaol faoliyatni haddan tashqari ko'p qo'llashning samaradorlikka salbiy ta'sir ko'rsatishi haqidagi tadqiqotlari ham muhim hisoblanadi [7]. O'zbekistonlik tadqiqotchilardan A. Kayumov o'z ishlarida ...