KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida chorvachilik sektori qishloq xo‘jaligining muhim tarmoqlaridan biri bo‘lib, aholini oziq-ovqat mahsulotlari bilan ta’minlash va iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. So‘nggi yillarda, O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatda go‘sht ishlab chiqarish hajmi 2023-yilda 2,9 million tonnaga, sut ishlab chiqarish esa 12,2 million tonnaga yetgan [1]. Ushbu ko‘rsatkichlar o‘sish tendensiyasiga ega bo‘lsa-da, aholi jon boshiga mahsulot iste’moli va jahon standartlariga yetishish uchun yanada yuqori mahsuldorlikka erishish zarurati mavjud. Xususan, chorva mollari zotlarini takomillashtirish orqali mahsuldorlikni oshirish, go‘sht-sut yo‘nalishidagi Istoben zotining salohiyatini to‘liq ochish dolzarb masala bo‘lib qolmoqda [2]. Jahon chorvachilik bozori hajmi 2023-yilda 1,8 trillion AQSh dollarini tashkil etgan bo‘lib, uning yillik o‘sish sur’ati o‘rtacha 4,5% ni tashkil etmoqda [3]. Bu raqamlar O‘zbekistonning jahon bozorida raqobatbardoshligini oshirish uchun ilm-fan yutuqlarini amaliyotga tatbiq etish zarurligini yaqqol ko‘rsatadi. Mazkur tadqiqot mavzusi bugungi kunda O‘zbekiston chorvachiligida yuzaga kelgan bir qator muammolarni hal etish zarurati bilan belgilanadi. Xususan, mahalliy zotlarning genetik salohiyatini to‘liq ochish, intensiv texnologiyalarni joriy etish, yem-xashak bazasini takomillashtirish va chorva mahsuldorligini barqaror oshirish bo‘yicha samarali yechimlar ishlab chiqish dolzarb vazifalardandir [4]. Istoben zoti go‘sht-sut yo‘nalishidagi sermahsul chorva zoti sifatida katta iqtisodiy ahamiyatga ega bo‘lib, uning genetik xususiyatlarini chuqur tahlil qilish va mahsuldorligini oshirish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqish, sohadagi mavjud bo‘shliqlarni to‘ldirishga xizmat qiladi. Mavjud tadqiqotlarda Istoben zotining o‘ziga xos xususiyatlari yetarlicha kompleks o‘rganilmagan, ayniqsa O‘zbekiston sharoitlarida uning adaptatsiya imkoniyatlari, risk tahlili va moliyaviy asoslash bo‘yicha chuqur ilmiy ishlar kam [5]. Shuningdek, zamonaviy zooinjeneriya yutuqlarini Istoben zotini yetishtirishga tatbiq etish orqali erishilishi mumkin bo‘lgan iqtisodiy samaradorlikni aniq hisob-kitoblar bilan ko‘rsatish ushbu mavzuning ahamiyatini yanada oshiradi. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi bo‘yicha jahon olimlari tomonidan chorvachilikda genetika, seleksiy ...