KURS ISHI

KIRISH Jahon kompyuter oʻyinlari bozori hajmi 2023-yilda 249,6 milliard dollarni tashkil etib, 2030-yilga borib bu ko‘rsatkich 470 milliard dollarga yetishi kutilmoqda [1]. Bu oʻsish sur’ati bevosita grafik texnologiyalar rivoji bilan chambarchas bogʻliqdir, chunki oʻyinlardagi vizual sifat isteʼmolchilar tanlovida hal qiluvchi omillardan biri hisoblanadi. Oʻzbekistonda ham raqamli iqtisodiyotning jadal rivojlanishi, xususan, IT-xizmatlar eksporti 2023-yilda 100 million dollardan oshgani [2], shu jumladan oʻyin sanoati uchun kontent yaratish sohasida ham sezilarli salohiyat mavjudligini koʻrsatadi. Milliy oʻyin ishlab chiquvchilar sonining yildan-yilga ortib borishi va ushbu sohada yosh mutaxassislarga boʻlgan talabning kuchayishi, mamlakatda kompyuter oʻyinlari grafikasini yaratish texnologiyalariga chuqur ilmiy yondashuv zaruriyatini yanada oshiradi [3]. Ushbu sohaning rivojlanishi nafaqat iqtisodiy o'sishni ta'minlaydi, balki raqamli mahoratni oshirish va yangi ish o'rinlari yaratishga ham xizmat qiladi. Bugungi kunda kompyuter oʻyinlari sohasida yuqori sifatli grafik modellarini yaratish nafaqat estetik talab, balki oʻyinlarning umumiy tajribasi va tijoriy muvaffaqiyatini belgilovchi asosiy omildir. Renderlash tezligi, teksturalarning realistikligi va 3D modellarining optimallashtirilishi zamonaviy oʻyin dvigatellari uchun dolzarb muammolar boʻlib qolmoqda. Masalan, PBR (Physical Based Rendering) kabi texnologiyalar realistik yorug‘lik va material xususiyatlarini taqlid qilish imkonini bersada, ularni samarali integratsiya qilish hali ham murakkab hisoblash resurslarini talab qiladi [4]. Shuningdek, LOD (Level of Detail) kabi optimallashtirish texnikalari ham mavjud boʻlsa-da, ularni avtomatik tarzda yaratish va turli platformalarda moslashtirish jarayonlari yetarli darajada takomillashtirilmagan. Oʻzbekiston sharoitida esa, mahalliy sharoitga moslashtirilgan, kam resursli qurilmalarda ham yuqori sifatli grafikani taʼminlovchi texnologiyalarni ishlab chiqish yoki mavjudlarini optimallashtirish boʻyicha aniq yechimlar va amaliy tavsiyalar yetishmayapti. Bu esa soha rivojiga to'siq bo'layotgan asosiy muammolardan biridir. Mavzuning oʻrganilganlik darajasiga nazar tashlaydigan boʻlsak, kompyuter grafikasi va 3D modellashtirish sohasida bir qator yetakchi xorijiy olimlar tomonidan fundamental tadqiqotlar olib borilgan. Ivan Sutherland (1963) oʻzining Sket ...