KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida advokatlik faoliyatining huquqiy asoslari mustahkamlanib bormoqda, bu esa fuqarolarning huquqiy himoyaga bo'lgan ehtiyojini qondirishda muhim rol o'ynaydi. So'nggi ma'lumotlarga ko'ra, 2023-yilda O'zbekistonda aholi jon boshiga to'g'ri keladigan advokatlar soni 100 000 aholiga 15.2 advokatni tashkil etgan bo'lib, bu Yevropa Ittifoqi mamlakatlaridagi o'rtacha ko'rsatkichdan (100 000 aholiga 164.5 advokat [1]) sezilarli darajada kam. Global miqyosda advokatlik xizmatlari bozori 2022-yilda 1.2 trillion AQSH dollarini tashkil etgan va 2028-yilga borib 1.7 trillion AQSH dollariga yetishi prognoz qilinmoqda [2]. Bu raqamlar nafaqat advokatlik kasbining dunyo miqyosidagi salohiyatini, balki O'zbekistonda ham ushbu sohani rivojlantirish uchun ulkan imkoniyatlar mavjudligini ko'rsatadi. Advokatura institutining Konstitutsiyaviy maqomini mustahkamlash huquq ustuvorligini ta'minlash, sud-huquq islohotlarini chuqurlashtirish va fuqarolarning Konstitutsiyaviy huquqlarini amalda ro'yobga chiqarish uchun hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Shu bilan birga, advokatura institutining davlat va jamiyat oldidagi mas'uliyatini oshirish, malakali yuridik yordamga bo'lgan talabni qondirish va bu sohadagi xalqaro standartlarga erishish borasidagi islohotlar izchil davom ettirilmoqda. Advokatura faoliyatining Konstitutsiyaviy maqomi masalasi nafaqat nazariy jihatdan, balki amaliy nuqtai nazardan ham o'ta dolzarb hisoblanadi. Bugungi kunda O'zbekistonda advokatlarning professional mustaqilligini ta'minlash, ularga bosim o'tkazish holatlarining oldini olish va Konstitutsiyada belgilangan kafolatlarni amalda to'liq joriy etishda muayyan muammolar mavjud [3]. Masalan, 2022-yilda o'tkazilgan so'rovnomalarga ko'ra, advokatlarning 30%i o'z kasbiy faoliyatlarida bosim yoki to'siqlarga duch kelganliklarini bildirganlar [4]. Shu bois, advokaturaning Konstitutsiyaviy maqomini aniq belgilash va mustahkamlash, ushbu institutning huquqiy tizimdagi o'rnini mustahkamlashga xizmat qiladi. Konstitutsiyaviy islohotlar jarayonida advokaturaga alohida bob ajratilishi, uning maqomi va vakolatlari aniq belgilanishi yuridik yordam sifatini oshirishga, shuningdek, huquq-tartibot idoralari faoliyatida qonuniylikni ta'minlashga zamin yaratadi. Bu esa, o'z navbatida, mamlakatda adolat va huquq ustuvorligini mustahkamlashga xizmat qiladi. Mavzuning o'rganilganlik darajasiga ke ...