KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Prezidentining "Raqamli O'zbekiston — 2030" strategiyasi doirasida raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga qaratilgan sa'y-harakatlar natijasida, axborot texnologiyalari sohasi yalpi ichki mahsulotdagi ulushini 2023-yilda 2,5% ga yetkazdi [1]. Bu ko'rsatkich 2020-yildagi 1,6% ga nisbatan sezilarli o'sishni anglatadi [2]. Shu bilan birga, sun'iy intellekt, ma'lumotlar tahlili va yuqori samarali hisoblashlar kabi yo'nalishlarga kiritilgan investitsiyalar hajmi so'nggi uch yilda 30% ga oshdi [3]. Global miqyosda esa, ma'lumotlarga asoslangan qaror qabul qilish tendensiyasi kuchayib, ko'p o'zgaruvchili funksiyalarni interpolyatsiyalash texnologiyalari jahon bozorida 2023-yilda 2,1 milliard dollarni tashkil etdi va prognozlarga ko'ra, 2028-yilga borib bu ko'rsatkich 4,5 milliard dollardan oshishi kutilmoqda [4]. Bu o'sish telekommunikatsiya, tibbiyot, iqlimshunoslik, muhandislik va moliyaviy tahlil kabi sohalardagi murakkab ma'lumotlar bilan ishlash zaruriyatidan kelib chiqmoqda. Bugungi kunda fan va texnologiyaning turli sohalarida, jumladan geofizika, muhandislik loyihalash, ma'lumotlar ilmi va kompyuter grafikasi kabi yo'nalishlarda ko'p o'zgaruvchili funksiyalarni aniq va samarali interpolyatsiyalashga bo'lgan talab tobora ortib bormoqda. Mavjud dasturiy ta'minot yechimlari ko'pincha universal xarakterga ega bo'lib, har doim ham o'ziga xos amaliy masalalarning murakkab talablariga javob bera olmaydi yoki O'zbekistonning mahalliy sharoitlariga moslashmagan bo'ladi. Xususan, katta hajmdagi ma'lumotlar bilan ishlashda hisoblash samaradorligi, aniqlik va turli interpolyatsiya metodlarini moslashuvchan qo'llash imkoniyati jiddiy muammo bo'lib qolmoqda. Shu sababli, mahalliy sharoitda qo'llashga mo'ljallangan, ko'p o'zgaruvchili funksiyalarni interpolyatsiyalash uchun amaliy dasturiy bog'lamni yaratish bugungi kunda dolzarb vazifa hisoblanadi. Bu dasturiy bog'lam turli sohalardagi mutaxassislarga murakkab ma'lumotlarni tahlil qilish va prognozlash jarayonlarini soddalashtirish, vaqt va resurslarni tejash imkonini beradi. Ko'p o'zgaruvchili funksiyalar interpolyatsiyasi sohasida xalqaro miqyosda ko'plab fundamental tadqiqotlar olib borilgan. Polinom interpolyatsiyasining asoslari Nyuton va Lagranj tomonidan yaratilgan bo'lib, ular berilgan nuqtalar orqali o'tuvchi yagona ko'phadni topish usullarini ishlab chiqdilar [5]. Splayn funks ...