KURS ISHI

KIRISH Dasturiy ta'minotni ishlab chiqish sohasida ko'rsatkichlardan foydalanish global miqyosda tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda. Jahon dasturiy ta'minot bozorining hajmi 2023-yilda 600 milliard AQSH dollaridan oshib, 2028-yilga qadar esa yiliga o'rtacha 12% o'sish sur'ati bilan 1 trln dollardan oshishi prognoz qilinmoqda [1]. O'zbekistonda ham raqamlashtirishning jadal rivojlanishi va IT-sektorining ulushi YaIMda 2023-yilda 2,3% ga yetganligi [2] ushbu sohada sifat va samaradorlikni oshirishni talab etadi. Ko'rsatkichlar, jumladan KPI, kod sifati metrikalari va DevOps metrikalari dasturiy mahsulotlarning sifatini baholash, rivojlanish jarayonini optimallashtirish va xarajatlarni kamaytirishda muhim rol o'ynaydi. Tashqi qarzdorlik va texnik qarzdorlik kabi muammolar dasturiy ta'minotning uzoq muddatli barqarorligiga salbiy ta'sir ko'rsatadi, ularni aniqlash va boshqarishda ko'rsatkichlardan samarali foydalanish zaruriyati ortib bormoqda. Bugungi kunda dasturiy ta'minot loyihalarining murakkabligi, tezkor o'zgaruvchan bozor talablari va qisqa vaqt ichida yuqori sifatli mahsulotni taqdim etish zaruriyati ko'rsatkichlar ahamiyatini yanada oshirdi. Yetishmayotgan yoki noto'g'ri qo'llanilgan ko'rsatkichlar loyihaning muddati va byudjetidan chiqib ketishiga, sifatning pasayishiga va oxir-oqibatda mijozlar e'tiboridan qolishiga olib kelishi mumkin. Jumladan, kod sifati metrikalarini nazorat qilmaslik, siklik murakkablikni baholamaslik va tezlikni (Velocity) tahlil qilmaslik natijasida yuzaga keladigan texnik qarzdorlik loyihaning kelajakdagi rivojlanishini sekinlashtiradi. Shu sababli, dasturiy ta'minotni ishlab chiqish jarayonida ko'rsatkichlarni tizimli ravishda qo'llash va tahlil qilish hozirgi davrning dolzarb muammolaridan biridir. Ushbu kurs ishida ushbu muammolarga yechim topish maqsad qilingan. Dasturlashdagi ko'rsatkichlar va ularning ahamiyati sohasida jahon miqyosida keng ko'lamli tadqiqotlar olib borilgan. Masalan, Watts S. Humphrey o'zining "Software Process Maturity" modeli bilan dasturiy ta'minot ishlab chiqish jarayonini boshqarishda o'lchovlarning muhimligini ta'kidlagan [3]. Barry Boehm Constructive Cost Model (COCOMO) bilan dasturiy loyihalar xarajatlari va muddatlarini bashorat qilishda metrikalardan foydalanish bo'yicha fundamental tadqiqotlar olib borgan [4]. Tom DeMarco va Timothy Lister o'zlarining "Peopleware" asarida jamoa samaradorl ...