KURS ISHI

KIRISH Korxonaning barqaror rivojlanishi va samaradorligini ta'minlashda daromadlar va xarajatlarni to'g'ri boshqarish hamda rentabellikni oshirish masalasi muhim ahamiyat kasb etadi. Iqtisodiy jarayonlar murakkablashib, raqobat kuchayib borayotgan hozirgi sharoitda korxonalarning moliyaviy barqarorligi bevosita daromad-xarajat siyosatining qay darajada samarali ekanligiga bog'liq. Ayniqsa, O'zbekiston Respublikasida iqtisodiy islohotlar chuqurlashib, bozor mexanizmlari joriy etilayotgan bir paytda, korxonalardan o'z daromad manbalarini diversifikatsiya qilish, xarajatlarni optimallashtirish va shu orqali rentabellikni muntazam oshirib borish talab etilmoqda. Ushbu jarayonlar korxona faoliyatining samaradorligini oshirish, investitsion jozibadorlikni ta'minlash va pirovardida mamlakat iqtisodiyotining o'sishiga hissa qo'shish uchun asos bo'ladi. Shu nuqtai nazardan, korxona daromadlari va xarajatlarining shakllanishini tahlil qilish hamda rentabellikni oshirish yo'llarini izlash nafaqat ilmiy, balki amaliy jihatdan ham dolzarb hisoblanadi. Bugungi kunda, global iqtisodiy o'zgarishlar va ichki bozor sharoitlari korxonalar faoliyatiga sezilarli ta'sir ko'rsatmoqda. Resurslarning cheklanganligi, xomashyo narxlarining o'zgaruvchanligi, innovatsion texnologiyalarga investitsiya kiritish zarurati kabi omillar xarajatlarni boshqarishda yangicha yondashuvlarni talab qiladi. Daromadlarning barqarorligini ta'minlash, yangi bozorlarni egallash va mijozlar bazasini kengaytirish masalalari esa korxonalar oldiga murakkab vazifalarni qo'ymoqda. Shu bilan birga, O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 7-fevraldagi PF-4947-sonli Farmoni bilan tasdiqlangan Harakatlar strategiyasida iqtisodiyotni liberallashtirish va korxonalarning raqobatbardoshligini oshirish bo'yicha belgilangan vazifalar bu yo'nalishdagi tadqiqotlarning ahamiyatini yanada oshiradi. Ushbu vazifalarni samarali bajarishda korxona daromadlari va xarajatlari o'rtasidagi muvozanatni topish, optimal xarajatlar tuzilmasini yaratish va rentabellikni barqaror darajada ushlab turish hal etilmagan asosiy muammolardan bo'lib qolmoqda. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha ko'plab mahalliy va xorijiy olimlar tomonidan fundamental tadqiqotlar olib borilgan. Jumladan, daromad, xarajat va rentabellik tushunchalari, ularning mohiyati va tasnifi masalalarini M.S. Abryutina [1], L.T. Gilyarovskaya [2], V.V. K ...