KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda mobil aloqa abonentlari soni 2023-yil yakunida 35,5 millionga yetib, uyali aloqa xizmatlari daromadi 12,3 trillion so‘mni tashkil etdi [1]. Global miqyosda, 2023-yilda 5G mobil aloqa infratuzilmasiga kiritilgan sarmoyalar 300 milliard AQSH dollaridan oshgan bo‘lib, bu telekommunikatsiya sektorining jadal rivojlanishidan dalolat beradi [2]. Mobil ma’lumotlar trafigining o‘sishi, xususan, video kontent va onlayn o‘yinlarga bo‘lgan talabning ortishi LTE (4G) texnologiyasining barqaror va yuqori tezlikdagi aloqa ta’minlashdagi ahamiyatini oshirmoqda. Ushbu texnologiya, mobil aloqa infratuzilmasining asosi sifatida, raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish va aholining raqamli xizmatlardan samarali foydalanishini ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi [3]. LTE texnologiyasining asosiy tamoyillari va tarmoq arxitekturasini chuqur o‘rganish hozirgi telekommunikatsiya landshaftida hal qilinishi lozim bo‘lgan bir qator muammolarni yuzaga chiqaradi. Xususan, tarmoq yuklanishi ortgan sari signal sifati va ma’lumot uzatish tezligining pasayishi, cheklangan spektr resurslaridan samarali foydalanish, shuningdek, energiya samaradorligini oshirish masalalari dolzarb bo‘lib qolmoqda. Mavjud LTE tarmoqlarini optimallashtirish va kelajak avlod tarmoqlariga o‘tishda ushbu muammolarga yechim topish, tarmoq xavfsizligini ta’minlash va xizmat sifatini (QoE) yaxshilash texnologik innovatsiyalar va chuqur ilmiy tadqiqotlarni talab qiladi [4]. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi bo‘yicha dunyo olimlari katta hissa qo‘shgan. Masalan, J.G. Proakis (2008) o‘zining "Digital Communications" nomli fundamental ishida OFDM/OFDMA texnologiyalarining nazariy asoslarini va ularning shovqinlarga chidamlilik xususiyatlarini batafsil tahlil qilgan, bu LTE texnologiyasining asosini tashkil etadi [5]. A. Goldsmith (2005) "Wireless Communications" kitobida MIMO tizimlarining ko‘p yo‘lli uzatish muhitida ma’lumot uzatish tezligini va ishonchliligini qanday oshirishini ko‘rsatib bergan, bu LTE’dagi ko‘p antennali tizimlarning rivojlanishiga zamin yaratgan [6]. T.S. Rappaport (2010) "Wireless Communications: Principles and Practice" asarida mobil aloqa tarmoqlarining umumiy rivojlanish bosqichlari va kelajakdagi yo‘nalishlarini, jumladan, spektr samaradorligi masalalarini ko‘rib chiqqan [7]. H. Holma va A. Toskala (2012) "LTE for UMTS: Evolution to LTE-Advanced" nomli kitobida LTE ning batafs ...