KURS ISHI

KIRISH 2023-yilda global ma'lumotlar bazasi bozori hajmi taxminan 131.7 milliard AQSh dollarini tashkil etib, 2030-yilga borib 270.8 milliard AQSh dollariga yetishi kutilmoqda, bu esa yillik o'rtacha o'sish sur'ati (CAGR) 10.8% ni tashkil etadi [1]. Bu o'sishga bulutli texnologiyalar, katta ma'lumotlar (Big Data) va sun'iy intellekt (AI) rivoji asosiy turtki bo'lmoqda. O'zbekistonda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish dasturlari doirasida axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) sohasiga investitsiyalar 2022-yilda 1.2 milliard AQSh dollaridan oshdi [2], bu esa malumotlar bazasi mutaxassislariga bo'lgan talabni yanada oshirmoqda. Ma'lumotlar bazasini samarali boshqarish ko'plab sohalar, xususan, moliya, sog'liqni saqlash, davlat boshqaruvi va ta'limda muvaffaqiyatning asosiy omillaridan biriga aylangan [3]. Raqamli transformatsiya jarayonlarida ma'lumotlar bazasini loyihalash, boshqarish va optimallashtirish bo'yicha yuqori malakali kadrlarga ehtiyoj tobora ortib bormoqda, bu esa ushbu fanni o'qitish metodikasini takomillashtirish zaruratini keltirib chiqarmoqda. Bugungi kunda, texnologik taraqqiyotning tezkor sur'atlari an'anaviy ta'lim yondashuvlarining samaradorligini pasaytirmoqda, ayniqsa Informatika o'qitish metodikasi kabi dinamik fanlarda. Ma'lumotlar bazasini o'qitishda mavjud standart metodikalar ko'pincha nazariy bilimlarni chuqur o'rganishga qaratilgan bo'lib, amaliy ko'nikmalarni rivojlantirish va talabalarni real dunyo muammolarini hal etishga tayyorlashda yetarli emas [5]. Xususan, O'zbekiston oliy ta'lim muassasalarida ma'lumotlar bazasini o'qitishda interaktiv va innovatsion texnologiyalarni integratsiya qilish darajasi hali ham past [6]. Talabalar ko'pincha nazariy ma'lumotlarni eslab qolishga majbur bo'lib, loyihaviy ishlarga, amaliy dasturiy vositalarni qo'llashga va kritik fikrlashga kam e'tibor beriladi. Bu esa bitiruvchilarda ish beruvchilar talab qiladigan kompetensiyalar – murakkab ma'lumotlar bazasi tizimlarini loyihalash, optimallashtirish va xavfsizligini ta'minlash ko'nikmalarining yetishmasligiga olib keladi. Mazkur muammolar ma'lumotlar bazasini o'qitishda innovatsion yondashuvlarni joriy etish, ta'lim jarayonini yanada samarali, qiziqarli va amaliyotga yo'naltirilgan qilish zaruratini kuchaytiradi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi. Xalqaro miqyosda ma'lumotlar bazasini o'qitishda innovatsion yondashuvlar bo'yicha keng ...