KURS ISHI

KIRISH Maqsadli jamg'armalarda risklarni boshqarish mexanizmlari kurs ishining dolzarbligi bugungi global iqtisodiyotda moliyaviy barqarorlikni ta'minlash va investitsiyalardan maksimal samaradorlikka erishish zarurati bilan belgilanadi. O'zbekistonda 2023-yilda davlat maqsadli jamg'armalari hisobidan 12,5 trillion so'm [1] mablag'lar shakllantirilgan bo'lib, bu umumiy davlat byudjetining sezilarli qismini tashkil etadi va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishdagi rolini yaqqol ko'rsatadi. Xususan, O'zbekiston Respublikasi Tiklanish va taraqqiyot jamg'armasining aktivlari 2023-yil yakuniga ko'ra 10 milliard AQSh dollaridan oshdi [2], bu esa ushbu jamg'armalarning mamlakat iqtisodiyotidagi salmog'ini va ularning samarali boshqaruvi, jumladan, risklarni minimallashtirishning muhimligini ko'rsatadi. Global miqyosda esa, suveren jamg'armalar va yirik institutsional investorlarning jami aktivlari 2023-yilda 38 trillion AQSh dollariga yetib [3], ushbu fondlarning risklarni boshqarish strategiyalarining global moliyaviy barqarorlikka bevosita ta'siri yaqqol namoyon bo'lmoqda. Maqsadli jamg'armalar, ijtimoiy ehtiyojlar, strategik investitsiyalar va kelajak avlodlar farovonligini ta'minlash uchun xizmat qilar ekan, ularning barqaror faoliyati nafaqat iqtisodiy, balki ijtimoiy-siyosiy ahamiyatga ham ega. Bugungi murakkab va o'zgaruvchan moliyaviy sharoitlarda, maqsadli jamg'armalarning risklarni boshqarish mexanizmlarini chuqur o'rganish va takomillashtirish zarurati ortib bormoqda. Jahon iqtisodiyotidagi kutilmagan tebranishlar, inflyatsiya bosimi, geosiyosiy keskinliklar va texnologik inqiloblar kabi omillar jamg'armalar aktivlari qiymatini o'zgartirib, ularning belgilangan maqsadlarga erishish qobiliyatiga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. O'zbekiston kontekstida, iqtisodiyotni liberallashtirish va investitsiya muhitini yaxshilash jarayonlari doirasida maqsadli jamg'armalarning faoliyati tobora shaffof va samarali bo'lishi talab etilmoqda. Shu bilan birga, mahalliy sharoitlarga mos keladigan, zamonaviy risklarni boshqarish metodologiyalarini joriy etish, jumladan, aktiv-passiv menejmenti, diversifikatsiya strategiyalari va derivativ vositalardan foydalanish bo'yicha amaliy takliflar ishlab chiqish hozircha yetarli darajada e'tiborga olinmagan muammo bo'lib qolmoqda. Bu esa mazkur tadqiqotning amaliy va ilmiy ahamiyatini yanada oshiradi. Mavzuning o'rganilganlik darajas ...