KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M. Mirziyoyevning ta’kidlashicha, oxirgi yillarda mamlakatimiz iqtisodiy o‘sishi barqaror sur’atlarda davom etib, 2023-yilda yalpi ichki mahsulot (YaIM) hajmi 6% ga o‘sdi [1]. Bu ko‘rsatkich qishloq xo‘jaligida 4,1%, sanoatda 6,0%, xizmat ko‘rsatish sohasida 6,8% o‘sishni tashkil etdi [1]. Investitsiyalar hajmi esa 22,2% ga oshib, 40,8 milliard dollarga yetdi [1]. Shuningdek, 2023-yilda respublikada kichik biznesning YaIMdagi ulushi 54,9% ga yetgan bo‘lsa [2], tovar va xizmatlar eksporti hajmi 2022-yilga nisbatan 24,2% ga o‘sib, 21,3 milliard dollarni tashkil etdi [3]. Ushbu iqtisodiy ko‘rsatkichlarning o‘sishi mamlakatning barqaror rivojlanish strategiyasini amalga oshirishga qaratilganini ko‘rsatadi. Biroq, mavjud iqtisodiy yutuqlarga qaramay, global va mintaqaviy iqtisodiy o‘zgarishlar sharoitida barqaror va inklyuziv o‘sishni ta’minlash dolzarb muammo bo‘lib qolmoqda. Markaziy Osiyo mutafakkirlarining iqtisodiy g‘oyalarini chuqur o‘rganish va ularni zamonaviy iqtisodiy siyosatga integratsiya qilish, hozirgi kunda duch kelinayotgan ijtimoiy-iqtisodiy tengsizliklar, resurslardan oqilona foydalanish va barqaror rivojlanish kabi muammolarni hal etishda muhim ahamiyat kasb etadi. Ayniqsa, global pandemiya va geosiyosiy keskinliklar ortidan kuzatilgan iqtisodiy beqarorliklar sharoitida, adolatli iqtisodiy tizim qurish va jamiyat farovonligini oshirish bo‘yicha tarixiy merosni qayta ko‘rib chiqish zarurati yaqqol namoyon bo‘lmoqda. Ushbu tadqiqot mavzusi bugungi kunda ham o‘z dolzarbligini yo‘qotmagan. Globallashuv jarayonlari, iqlim o‘zgarishlari va raqamli iqtisodiyotga o‘tish kabi zamonaviy chaqiriqlar sharoitida, Markaziy Osiyo mutafakkirlarining iqtisodiy adolat, resurslardan oqilona foydalanish, mulkchilikka munosabat va savdo etikasiga oid g‘oyalari yangi yechimlarni taklif etishi mumkin. Masalan, islom iqtisodiyotining riba (foiz)ni taqiqlashi va zakatni majburiy qilishi zamonaviy moliyaviy inqirozlarning oldini olishda va ijtimoiy tenglikni ta’minlashda potentsial yechimlarni o‘z ichiga oladi. Shuningdek, Markaziy Osiyo mintaqasi o‘ziga xos madaniy va ijtimoiy xususiyatlarga ega bo‘lib, bu yerda g‘arb iqtisodiy modellarini shunchaki ko‘chirib o‘tkazish har doim ham samarali bo‘lmaydi. Shu sababli, mahalliy mentalitet va tarixiy tajribaga asoslangan iqtisodiy yondashuvlarni o‘rganish va ularni zamonaviy ko ...